Σελέστ Πολυχρονιάδη

Η Σελέστ Πολυχρονιάδη (1904-1985) ήταν Ελληνίδα καλλιτέχνης του 20ού αιώνα με έργο στη ζωγραφική, τη γλυπτική, τη χαρακτική, τη διακοσμητική και την κεραμική.

Βιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε το 1904 στην Αθήνα. Πραγματοποίησε μουσικές σπουδές στο Ωδείο Αθηνών και το 1930 συνέχισε τις σπουδές της στο Παρίσι όπου διδάχτηκε κεραμική, μωσαϊκό, σχέδιο και ζωγραφική. Στη Γαλλία πραγματοποίησε ατομική έκθεση κεραμικής και συμμετείχε σε διάφορες ομαδικές εκθέσεις και αφού ολοκλήρωσε με επιτυχία τις σπουδές της επέστρεψε το 1934 οριστικά στην Ελλάδα. Στην Ελλάδα συνδέθηκε με την Ομάδα Τέχνη και ανέλαβε την καλλιτεχνική διεύθυνση της αίθουσας Studio-Galerie d’art. Τον Μάρτιο του 1938 πραγματοποίησε στην αίθουσα Στρατηγοπούλου την πρώτη της ατομική ζωγραφική έκθεση.Κατά τη διάρκεια της Κατοχής δημιούργησε σειρά σχεδίων η οποία εκτέθηκε το 1946 και εκδόθηκε με τη μορφή λευκώματος το 1961. Το 1946 εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη των ΗΠΑ όπου συνεργαζόμενη με γκαλερί καταπιάστηκε με ζωγραφικές, γλυπτικές και κεραμικές δημιουργίες. Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1953 όπου έζησε μέχρι το θάνατό της το 1985.

Κατά τη διάρκεια της καλλιτεχνικής της πορείας πραγματοποίησε πάνω από δέκα ατομικές εκθέσεις και συμμετείχε σε διάφορες ομαδικές εκθέσεις στην Ελλάδα, τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, την Ελβετία, το Ισραήλ, τη Βραζιλία, την Αίγυπτο κλπ). Διακρίθηκε με το πρώτο βραβείο χαρακτικής στη Μπιενάλε της Αλεξάνδρειας του 1961.

Τεχνοτροπία

Κατά τη διάρκεια των σπουδών της στη Γαλλία ήρθε σε επαφή με τον σουρεαλισμό, ο οποίος έπαιξε σημαντικό ρόλο στη μετέπειτα καλλιτεχνική της πορεία ενώ την περίοδο της εγκατάστασης της στη Νέα Υόρκη επηρεάστηκε από τον αφαιρετικό εξπρεσιονισμό. Θεωρείται ως μια από τους καλλιτέχνες που εδραίωσαν την αφηρημένη τέχνη στην Ελλάδα.

Στο κοιμητήριο προς τον κοινό λάκκο

Λιμάνι

Mother with Child

Μαρί Χάρελ

Πηγή:http://www.cnn.gr/news/prosopa/story/78567/marie-harel-h-gynaika-poy-kataskeyase-to-tyri-kamamper-sto-doodle

Η Μαρί Χάρελ γεννήθηκε στις 28 Απριλίου του 1761 στο χωριό του Νομού Ορν στην Κάτω Νορμανδία, στη βορειοδυτική Γαλλία.

Το τυρί πήρε το όνομα του χωριού και για αυτό τον λόγο έχει δημιουργηθεί στο χωριό το Μουσείο Τυριού, το οποίο έχει σχήμα τυριού Καραμπέρ. Υπάρχουν και τα μουσεία "Ferme President" και Μπεμονσέλ το οποίο ήταν το σπίτι της Μαρί Χάρελ.

Η δημιουργία του γνωστού τυριού

Ο ιερέας Charles-Jean Bonvoust κατά την περίοδο της Γαλλικής Επανάστασης βρήκε καταφύγιο στο χωριό της Μαρί και ήταν αυτός ο οποίος της έδωσε την συνταγή για το Καραμπέρ.

Η συνεισφορά της στον κλάδο των τυριών ήταν σημαντική και κυρίως του εγγονού της Cyrille Paynel ο οποίος δημιούργησε ένα εργοστάσιο τυριού στη γαλλική κοινότητα Καλβαντός.Η Μαρί Χαρέλ απεβίωσε το 1844 στο Βινμουτιέ του Νομού Ορν στο οποίο και βρίσκεται το αγαλμά της.

Περσεφόνη, 27 Απριλίου 2017

Η Περσεφόνη ήταν κόρη της θεάς Δήμητρας και του αδερφού της Δία. Ο Άδης (αναφερόμενος και Πλούτωνας) την ερωτεύτηκε και την ζήτησε από τον Δία. Την απήγαγε, γνωρίζοντας πως δεν θα επέλεγε μια ζωή στο σκοτάδι. Μαζί του γέννησε τον Ζαγρέα, τον Ευβουλέα και τον Σαβάζιο. Ο Άδης την πήρε στον κάτω κόσμο για την ομορφιά της. Η Θεά Δήμητρα όμως τη ζήτησε πίσω. Ο Άδης συμφώνησε να ανεβαίνει η Περσεφόνη έξι μήνες στον πάνω κόσμο και να κατεβαίνει τους επόμενους έξι στον κάτω. Έτσι τους μήνες που η Περσεφόνη είναι στον πάνω κόσμο η Θεά Δήμητρα χαιρόταν και υπήρχε καλοκαιρία, ενώ τους άλλους κακοκαιρία.

Ο μύθος της αρπαγής πρωτοεμφανίζεται στην ΄΄Θεογονία΄΄ του Ησιόδου. Ο Ομηρικός Ύμνος στη Δήμητρα είναι η σημαντικότερη πηγή μας: περιγράφει πως συνέβη η αρπαγή στο Νύσιον πεδίον, όταν η Κόρη μάζευε άνθη σε ένα λιβάδι με συντροφιά ΄΄παρθένων΄΄, των Ωκεανιδών νυμφών , της Αθηνάς και της Άρτεμης. Και ενώ μάζευε ένα νάρκισσο, άνοιξε η γη, ξεπήδησε ο Άδης με το άρμα του και την άρπαξε. Οι κραυγές για βοήθεια δεν ακούστηκαν από κανένα, εκτός από την Εκάτη και τον Ήλιο. Ο Δίας ήταν μακριά.

Ερμηνείες του μύθου της αρπαγής της Περσεφόνης

Η απαγωγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα, Τύμβος Καστά, Αμφίπολη.

Φυσική θεωρία της βλάστησης και του αγροτικού κύκλου.

Πρωτοδιατυπώνεται στην αρχαιότητα από τους Στωϊκούς . Η Κόρη ταυτίζεται με τα δημητριακά και η απουσία της με τη φύλαξή τους στο υπέδαφος. Η απαγωγή της είναι η αλληγορία του κύκλου της ευφορίας της φύσης: η κάθοδος της Κόρης στον Κάτω κόσμο κάθε φθινόπωρο ταυτίζεται με την απουσία των καρπών, οι οποίοι αναφύονται την άνοιξη με την άνοδό της. Μια τέτοια άποψη κρίνεται όμως ως απορριπτέα διότι, όπως μας αναφέρει η κυριότερη πηγή μας ο Ομηρικός Ύμνος, η Κόρη έμενε τέσσερις μήνες στον Κάτω Κόσμο και οκτώ μήνες στον Πάνω Κόσμο. Όμως τα δημητριακά βλασταίνουν μόλις λίγες εβδομάδες μετά τη σπορά. Επίσης η συλλογή των λουλουδιών από την Κόρη η οι περιπλανήσεις της Δήμητρας σε αναζήτηση της κόρης της δεν μπορούν να συσχετισθούν με γεωργικές πράξεις.

Θεωρία της αναγέννησης και της αιωνιότητας της ζωής[

Πηγάζει από τις γενεές που ξεπηδάν η μία από την άλλη. Αυτή ήταν η ουσία του εορτασμού της "ανόδου" της Περσεφόνης στα Ελευσίνια Μυστήρια. Η επιστροφή (άνοδος) της Περσεφόνης γιορταζόταν με τη σπορά του φθινοπώρου. Ο Πλούτοςσυμβολίζει τον πλούτο του σιταριού που αποθηκευόταν σε υπόγεια σιλό η πίθους κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών μηνών. Παρόμοιοι πίθοι χρησιμοποιούνταν παλαιότερα για ταφές , και ο Πλούτος, ταυτίζεται με τον Άδη, τον άρχοντα του κάτω κόσμου. Τους καλοκαιρινούς μήνες η "Κόρη" βρίσκεται μέσα στο σιτάρι των υπόγειων σιλό, στο βασίλειο του ‘Αδη, και ταυτίζεται με την "Περσεφόνη", τη βασίλισσα του κάτω κόσμου. Την αρχή του φθινοπώρου , όταν οι σπόροι της παλιάς συγκομιδής σπέρνονται στους αγρούς, η "Κόρη" ανεβαίνει (άνοδος), και ενώνεται πάλι με τη μητέρα της Δήμητρα, γιατί ο παλιός σπόρος ενώνεται με το νέο βλαστό. Για τους μυημένους , αυτή η ένωση ήταν το σύμβολο της αιωνιότητας της ανθρώπινης ζωής, που πηγάζει από τις γενεές που ξεπηδάν η μία απ΄την άλλη.

γ) Η ανθρωπολογική διάσταση του μύθου. Αυτή επικεντρώνεται κυρίως στις ανθρώπινες διαστάσεις του μύθου: γάμος και θάνατος- που είναι κυρίαρχος μέσα στον μύθο- ο τραυματικός χωρισμός της μητέρας από τη νεαρή κόρη, λύπη και θυμός και τελικά συμφιλίωση. Δεν λείπει και η άποψη που λέει πως ο Άδης πρέπει να θεωρηθεί «στείρος, σεξουαλικά αδύναμος, ενώ η Περσεφόνη αντιπροσωπεύει τις ερωτικές περιπέτειες της εφηβείας»

Η αρπαγή της Περσεφόνης. O Άδης με τα άλογά του, και η Περσεφόνη (κάτω). Κρατήρας από την Απουλία, c. 340 π.Χ Antikensammlung Berlin

Ο μύθος της αρπαγής της θεάς της βλάστησης είναι Προελληνικός , όπως φαίνεται στο Σουμεριακό και Συριακό μύθο της αρπαγής της θεάς της γονιμότητας και βλάστησης Ιννάνα η Ιστάρ (Αστάρτη). Το μέρος της αρπαγής είναι διαφορετικό σε κάθε τοπική λατρεία, και η τοποθεσία πιθανόν υποδεικνύει ότι κάποια μαγική μακρινή χώρα είχε επινοηθεί στο απώτατο παρελθόν. Ο Ομηρικός ‘Υμνος αναφέρει την πεδιάδα της «Νύσας». Στην Ελληνική Μυθολογία η «Νύσα» είναι ένα μυθικό βουνό με άγνωστη τοποθεσία, το μέρος που γεννήθηκε ο θεός Διόνυσος. Η παλαιότερη αναπαράσταση μιας θεάς που μπορεί να ταυτισθεί με την Περσεφόνη που βγαίνει από το έδαφος, είναι ένα διακοσμημένο πιάτο από την Παλαιο-Παλατιακή περίοδο στην Φαιστό. Η θεά έχει μια μορφή που μοιάζει με λαχανικό, και συνοδεύεται από κοπέλες που χορεύουν ανάμεσα σε ανθισμένα λουλούδια. Η αναπαράσταση είναι παρόμοια με νεώτερες αναπαραστάσεις της «Ανόδου της Φερεφάτα».Η Περσεφόνη ήταν μια αρχαία χθόνια θεότητα των αγροτικών κοινωνιών, που δεχόταν τις ψυχές των νεκρών μέσα στη γη, αλλά απέκτησε δύναμη για τη γονιμότητα του εδάφους κάτω από το οποίο βασίλευε. Σύντροφός της ήταν ο Πλούτωνας ('Αδης) που ταυτίζεται με τον Πλούτο γιατί σαν χθόνια θεότητα βασίλευε μέσα στη γη όπου σε υπόγεια σιλό αποθηκεύονταν οι σπόροι του σιταριού, αλλά και περιείχε τους σπόρους που ήταν απαραίτητοι για μια καλή συγκομιδή.Σε μερικές αναπαραστάσεις ο 'Αδηςεμφανίζεται με τα άλογά του. Ο μύθος της αρπαγής της «Κόρης» προέρχεται από την ιδέα ότι ο Άδης αρπάζει τις ψυχές των νεκρών σαν τη λεία του, και μετά τις μεταφέρει στο βασίλειό του. Η ιδέα εμφανίζεται αμυδρά στον ’Ομηρο, αλλά είναι έντονη στις Ελληνικές λαϊκές παραδόσεις.Ο Χάροντας εμφανίζεται με το άλογό του, και μεταφέρει τον νεκρό στον κάτω κόσμο.

• Ο αστεροειδής 399 Περσεφόνη (399 Persephone), που ανακαλύφθηκε το 1895, πήρε το όνομά του από τη θεότητα αυτή.

Αταλάντη

Η Αταλάντη είναι μυθολογικό πρόσωπο με ισχυρές παραδόσεις τόσο στη Θήβα όσο και στην Αρκαδία, που κι οι δυο διεκδικούν την καταγωγή της.

Ο μύθος

Η Αταλάντη παλεύει με τον Πηλέαστους αγώνες «Άθλα επί Πελία»

Κόρη του Σχοινέα (γιου του Αθάμαντα) και της Κλυμένης (κόρης του Μινύου). Η Αταλάντη ήταν ωραιότατη αλλά και περίφημη δρομέας. Απέφευγε τη συναναστροφή με άλλες παρθένες και τρόμαζε στην ιδέα του γάμου. Επειδή όμως πολλοί ζητούσαν να την παντρευτούν εκείνη δήλωσε ότι θα παντρευόταν εκείνον που θα κατάφερνε να την παραβγεί σε αγώνα δρόμου και ότι θα φόνευε στη συνέχεια τον όποιον ηττημένο από αυτήν. Αν και οι όροι ήταν βαρείς πολλοί ήταν και οι μνηστήρες και ως εκ τούτου πολλά υπήρξαν και τα θύματα. Μέχρι που τη νίκησε ο Ιππομένης ή ο Μελανίων, που το κατόρθωσε χάρη σε τρία μήλα των Εσπερίδων που είχε λάβει ως δώρο από τη θεά Αφροδίτη με τη ρητή εντολή να τα χρησιμοποιήσει μόνο όταν κινδύνευε να χάσει στον αγώνα ρίχνοντας ένα ένα πλάγια. Πράγματι η Αταλάντη πιστεύοντας ότι θα νικήσει λοξοδρομούσε κάθε φορά για να κυνηγήσει το μήλο. Έτσι μετά τη νίκη του ο Ιππομένης νυμφεύθηκε την Αταλάντη αλλά το ερωτικό τους πάθος ήταν τόσο έντονο που χρησιμοποίησαν ως ερωτική κλίνη αυτό το ιερό δάσος της θεάς Ήρας. Μόλις το αντελήφθη η Ήρα δεν άργησε να δείξει την αγανάκτησή της μεταμορφώνοντας τους δύο εραστές σε ζεύγος λεόντων… εξαιρώντας τους έτσι από της αρχαίας ηθικής τάξεως των πραγμάτων.

Τη διήγηση αυτού του μύθου μας διέσωσε ο Ησίοδος στους καταλόγους του. Εκτός όμως από αυτόν και άλλοι μύθοι υπήρχαν με διάφορες παραλλαγές. Όπως ότι η Αταλάντη συμμετείχε σε κυνήγι του Καλυδώνιου κάπρου όπου και πέτυχε να λαβώσει πρώτη το ζώο και να λάβει σε αναγνώριση το δέρμα του ζώου από τον Μελέαγρο.

Η Αταλάντη και ο Ιππομένης, έργο του Guido Reni

Ο δεύτερος αυτός μύθος μάλλον πρόκειται για συγχώνευση δύο μύθων με συνώνυμες ηρωίδες η μία κυνηγός και η άλλη δρομέας. Η κυνηγός ζούσε στα Αρκαδικά όρη και ανήκε στην ακολουθία της Άρτεμης φερόμενη ως κόρη του Μαίναλου ή του Ιάσιου (του Άργους) (Οδύσσεια Σ 246). Περί της δεύτερης μάλιστα μυθολογείται ότι ο πατέρας της διαψευσθείς ότι θα αποκτούσε γιο, την άφησε πολύ μικρή στο βουνό, όπου την υιοθέτησε και τη μεγάλωσε μια αρκούδα. Αργότερα την πήραν κάποιοι κυνηγοί κι έζησε καιρό μαζί τους, μαθαίνοντας έτσι ότι χρειάζεται το κυνήγι. Έτσι έμμεσα αλλά σαφέστατα ο μύθος μας δίνει την Αταλάντη αυτή ως προστατευόμενη της Αρτέμιδας, χωρίς καν να αναφέρει τη θεά, κι όπως φυσικά και αναμενόμενο η Αταλάντη συνεχίζει να ζει ως προστατευόμενή της, χωρίς να θέλει να την αγγίξει άνδρας (το μόνο κοινό με τη συνώνυμό της, τη δρομέα).

Λέγεται ακόμη πως η κυνηγός είχε τοξεύσει και σκοτώσει τους δύο Κένταυρους Υλαίο και Φοίκο όταν αυτοί προσπάθησαν κάποτε να τη βιάσουν. Παρά ταύτα η Αταλάντη αυτή παντρεύτηκε τον Μελανίωνα ο οποίος και εκείνος δεν ήθελε να ακούσει τίποτε για γάμο. Σε συνάντησή τους όμως, το κοινό αυτό παράδοξο, τους έκανε να αισθανθούν μεταξύ τους έλξη και τελικά να ενωθούν. Από τον γάμο αυτό φέρεται να γεννήθηκε ο Παρθενοπαίος.

• Ο αστεροειδής 36 Αταλάντη (36 Atalante), που ανακαλύφθηκε το 1855, πήρε το όνομά του από το μυθικό αυτό πρόσωπο.

Ευρώπη, 25 Απριλίου 2017

Στην ελληνική μυθολογία με το όνομα Ευρώπη είναι γνωστή κυρίως η κόρη του Φοίνικα και της Τηλέφασσας. Από μερικούς θεωρείται κόρη του Αγήνορα (ο Φοίνιξ ήταν γιος του Αγήνορα). Ο Δίας απήγαγε την Ευρώπη και μαζί απέκτησαν τρία τουλάχιστον παιδιά: τον βασιλιά Μίνωα, τον Ραδάμανθυ και τον Σαρπηδόνα.Η Ευρώπη ήταν πολύ όμορφη. Μια μέρα που μάζευε με τις φίλες της άνθη σε ένα αγρό στην ακρογιαλιά της Φοινίκης , την είδε ο Δίας και θαμπώθηκε από την ομορφιά της. Για να την πλησιάσει μεταμορφώθηκε σε κάτασπρο ταύρο. Βλέποντας η Ευρώπη τον ήσυχο ταύρο, πήγε κοντά του, τον χάιδεψε λίγο και, αφού βεβαιώθηκε ότι δεν αγριεύει, κάθισε πάνω στη ράχη του. Αυτό περίμενε και ο Δίας, οπότε αμέσως, γρήγορος σαν αστραπή, έπεσε στη θάλασσα ώστε να μην προλάβει η Ευρώπη να κατεβεί. Από τη Φοινίκη ο ταύρος-Δίας κολύμπησε ως την Κρήτη, όπου βγήκε στην Γόρτυνα. Εκεί, αφού φανέρωσε στην Ευρώπη ποιος ήταν, την έκανε μητέρα των τριών αγοριών που προαναφέρθηκαν. Στο σημείο αυτό οι κάτοικοι της Γόρτυνας λάτρευαν έναν ιερό πλάτανο, όπου και θυσίαζαν. Αντιστοίχως, ο Δίας χάρισε στην Ευρώπη τρία δώρα: τον Τάλω (έναν άγρυπνο μεταλλικό γίγαντα-φύλακα που αργότερα προστάτευε την Κρήτη από κάθε επιδρομή), ένα κυνηγόσκυλο που δεν έχανε ποτέ το θήραμά του και ένα όπλο που δεν αστοχούσε ποτέ.

Μετά από αυτά, ο Δίας αποκατέστησε την Ευρώπη παντρεύοντάς τη με τον βασιλιά της Κρήτης Αστερίωνα, γιο του Τεκτάμου. Ο Αστερίων δεν απέκτησε παιδιά με την Ευρώπη, αλλά υιοθέτησε τα τέκνα του Δία. Μετά τον θάνατό της, η Ευρώπη τιμήθηκε ως θεά με το όνομα Ελλωτίς και ο ταύρος απαθανατίστηκε ως ο ομώνυμος αστερισμός. Υπήρχε και γιορτή, τα «Ελλώτια», κατά την οποία περιέφεραν τα οστά της στολισμένα με μύρτους. Η εκδοχή αυτή του μύθου αναφέρεται από τους Ησίοδο, Αισχύλο, Σιμωνίδη, Βακχυλίδη, Μόσχο, Οβίδιο, Νόννο και άλλους ποιητές.

Η Ευρώπη έχει επηρεάσει πολλούς ζωγράφους. Εδώ η αρπαγή της Ευρώπης από τον Πέτερ Πάουλ Ρούμπενς

Υπάρχουν όμως και άλλες παραλλαγές του μύθου της Ευρώπης: Μία αναφέρει ότι ήταν κόρη του Ωκεανούκαι της Τηθύος ή της Παρθενόπης, αδελφή της Θράκης και ετεροθαλής αδελφή της Ασίας και της Λιβύης. Δηλαδή η Ευρώπη υπήρξε επώνυμη της ηπειρωτικής Ελλάδας και μετά τους Περσικούς Πολέμους του τρίτου τμήματος του τότε γνωστού κόσμου, της Ευρώπης.

Στην Ήπειρο έλεγαν ότι ο Δώδων, από τον οποίο πήρε το όνομά της η Δωδώνη, ήταν επίσης γιος του Δία και της Ευρώπης, όπως και ο Αιακός, γενάρχης των Αιακιδών. Παιδί της Ευρώπης λέγεται ότι ήταν και ο Κάρνος, αγαπημένος του θεού Απόλλωνα.

Η λατρεία της Ευρώπης διαδόθηκε σε όλη την Ελλάδα. Στο Πήλιο υπήρχε το «Λουτρόν της Ευρώπης». Η θεσσαλική πόλη Γυρτώνη ή Γυρτών είναι παραλλαγή της Γόρτυνος, του κέντρου της λατρείας της Ευρώπης στην Κρήτη. Από τον Όλυμπο πήγαζε ομώνυμό της ποτάμι, ο Εύρωπος. Ο Θάσος ήταν αδελφός της Ευρώπης, όπως και οι Κάδμος, Ρινέας, Σύρος και άλλοι. Γενικώς, οι ελληνικές πόλεις ήθελαν να έχουν κάποια σχέση με την Ευρώπη, της οποίας ο μύθος ήταν διαδεδομένος παντού, με παραλλαγές από πόλη σε πόλη.

Εκτός Ελλάδας, ο Λουκιανός (2ος αι. μ.Χ.) πληροφορήθηκε ότι ο ναός της Αστάρτης στη Σιδώνα ήταν αφιερωμένος στην πραγματικότητα στην Ευρώπη:

«Υπάρχει παρομοίως στη Φοινίκη μέγας ναός των Σιδωνίων. Τον αποκαλούν ναό της Αστάρτης. Πιστεύω ότι αυτή η Αστάρτη είναι η σεληνιακή θεότητα. Αλλά σύμφωνα με ένα εκ των ιερέων, αυτός ο ναός είναι αφιερωμένος στην πραγματικότητα στην Ευρώπη, την αδελφή του Κάδμου. ..., όταν έφυγε από τη Γη οι Φοίνικες την τίμησαν με ναό και διηγούνταν ένα ιερό θρύλο γι' αυτή, πώς ο Δίας την ερωτεύθηκε για την ομορφιά της και μεταμορφωμένος σε ταύρο την μετέφερε στην Κρήτη. Αυτό τον μύθο τον άκουσα και από άλλους Φοίνικες. Και το νόμισμα των Σιδωνίων φέρει επάνω του την Ευρώπη καθήμενη επί ταύρου...»

Σύμφωνα με τον Ησύχιο (Αθην. ΧV σελ. 678) Ευρώπη σημαίνει «η ευρύωπος», η γυναίκα με μεγάλα (ευρείες) μάτια ( «όπες», από το οπή >  όπ-μα >  όμμα > μάτι)

Ο μύθος στην Τέχνη

Το θέμα της αρπαγής της Ευρώπης από τον Δία-ταύρο ήταν πολύ αγαπητό στους αρχαίους καλλιτέχνες. Η αρχαιότερη από όλες τις σχετικές παραστάσεις είναι στη μετόπη του ναού στον Σελινούντα (περ. 600 π.Χ.). Στο Βρετανικό Μουσείο υπάρχει ένα μαρμάρινο σύμπλεγμα που βρέθηκε στην Κρήτη και φαίνεται ότι είναι αντίγραφο χάλκινου συμπλέγματος, έργου του γλύπτη Πυθαγόρα από το Ρήγιο για το οποίο ήταν πολύ περήφανοι οι Τυρρηνοί. Επίσης περίφημη ήταν η χαμένη σήμερα παράσταση του Αντιφίλου (5ος αι.π.Χ.), για την οποία γνωρίζουμε μόνο πως τη θαύμαζαν πάρα πολύ.

Από τους νεότερους, με το θέμα ασχολήθηκαν οι Βερονέζε, Τισιανός, Ρέμπραντ, Μπενβενούτο Τσελίνι (με θαυμαστό χάλκινο σύμπλεγμα) και άλλοι. Τέλος, η παράσταση επιλέχθηκε να χαραχθεί πάνω στην ελληνική όψη του νομίσματος (κέρμα) των 2 ευρώ (οι Σιδώνιοι προηγήθηκαν, όπως αναφέρει ο Λουκιανός).

• Με το όνομα Ευρώπη αναφέρεται επίσης μια κόρη του Τιτυού, η οποία με τον Ποσειδώνα γέννησε τον Εύφημο και μία Ωκεανίδα. Κατά μία παράδοση, και η μητέρα της Νιόβης λεγόταν Ευρώπη.

Ωκεανίδα

Στην ελληνική μυθολογία με την συλλογική ονομασία Ωκεανίδες, αποκαλούμενες και ως Ωκεανίνες ή Ωκεανίτιδες ή Ωγενίδες, αναφέρονται θαλάσσια μυθικά πλάσματα και γενικά ενάλιες Νύμφες, με μορφή παρθένου κατά το άνω ήμισυ και ιχθύος κατά το κάτω, όμοιες με τις γοργόνες και άλλοτε με δύο ουραία πτερύγια.

Ο Όμηρος αναφέρει δύο Ωκεανίδες, την Ευρυνόμη, η οποία κατά τον Ησίοδο ήταν η μητέρα των Χαρίτων, και την Πέρση ή Περσηίδα (όπως την αναφέρει ο Ησίοδος), η οποία ήταν η σύζυγος του Ηλίου και εξ αυτού μητέρα του Αιήτη και της Κίρκης  Γνωστή επίσης Ωκεανίδα ήταν και η Λευκίππη.

Στη Θεογονία του, ο Ησίοδος αναφέρει ότι ήταν 3.000, ωστόσο μνημονεύει μόνο σαράντα μία Ωκεανίδες ως κόρες του Τιτάνα Ωκεανού και της Τιτανίδας Τηθύος που έφθαναν τον αριθμό των 3.000 όσων ακριβώς και των ποταμίων θεοτήτων, τέκνα των αυτών γονέων.

Γενικά θεωρούνταν Νύμφες προστάτιδες των υδάτων, πολύ δε περισσότερο αφού αυτά αποτελούσαν και την κατοικία τους.

Από τις περιγραφές αυτών των μυθικών παραδόσεων εύκολα αντιληπτό είναι ότι οι Ωκεανίδες αποτελούσαν, τουλάχιστον για τους αρχαίους Έλληνες, ιδεατές ανθρωπόμορφες έννοιες των πηγών (ήμισυ κόρες) εκείνων που τα ύδατά τους μεταφέρονταν από τους ποταμούς (ίδιος αριθμός) στην ανοικτή θάλασσα (αρχαίο Ωκεανό) (έτερον ήμισυ ιχθύς), καταλήγοντας σε απλή εκβολή (ένα ουραίο πτερύγιο) ή σε δέλτα (διπλό ουραίο πτερύγιο).

Οι παραδόσεις αυτές ανάγονται αμέσως μετά τον Κατακλυσμό του Δευκαλίωνα.

Μαρία Πουριέζη

Πηγή:    https://www.ikariaki.gr/τιμή-έστω-και-μετά-θάνατο-σε-μια-ηρωικ/

Η Μαρία Πουριέζη λοιπόν γεννήθηκε στις πρώτες δεκαετίες του περασμένου αιώνα στην Προεσπέρα από μια φτωχική αγροτική οικογένεια. Μικρή κοπέλα έκανε οικογένεια με τον Νικόλα τον Πουριέζη, κι έκανε ούτε ένα, ούτε δύο αλλά επτά παιδιά, ζωή να έχουν.  Εποχές δύσκολες να μεγαλώνεις παιδιά , στις δεκαετίες του ’50 και του ‘ 60. 

Σεμέλη

H Σεμέλη ήταν μία από τις τέσσερις κόρες του Κάδμου, ιδρυτή και βασιλιά της Θήβας, και της Αρμονίας, κόρης της Αφροδίτης και του Άρη.

Ήταν μητέρα του Διόνυσου, ο οποίος ήταν ο καρπός του κρυφού γάμου της με τον Δία.

Όταν η Ήρα έμαθε ότι ο Δίας ήταν κρυφά παντρεμένος με τη Σεμέλη οργίστηκε και έβαλε σκοπό να τη σκοτώσει. Μία μέρα εμφανίστηκε σε αυτήν με τη μορφή της παραμάνας της και δολερά την παρότρυνε να ζητήσει από το Δία να εμφανιστεί μπροστά της με τη θεϊκή του μορφή, όπως εμφανίζεται στην Ήρα. Όταν η Σεμέλη του το ζήτησε, αυτός απερίσκεπτα θέλοντας να ικανοποιήσει την επιθυμία της, εμφανίστηκε ως θεός, προκαλώντας εκτυφλωτικό φως και κεραυνούς οι οποίοι τη σκότωσαν.

Ο Δίας τότε, πικραμένος από τον άδικο χαμό της, πήρε τον αγέννητο ακόμα Διόνυσο από την κοιλιά της και τον έραψε στον μηρό του για να τρέφεται από το αίμα του ώσπου να γεννηθεί.

• Ο αστεροειδής 86 Σεμέλη (86 Semele), που ανακαλύφθηκε το 1866, έλαβε το όνομά του από το μυθικό αυτό πρόσωπο.

Μαρία Ευφροσύνη Σπαρτάλη, Παρασκευή 21 Απριλίου 2017

Η Μαρία Ευφροσύνη Σπαρτάλη (αγγλικά: Marie Euphrosyne Spartali, 10 Μαρτίου 1844 – 6 Μαρτίου 1927) και αργότερα Μαρία Ευφροσύνη Στίλμαν (Stillman), ήταν Βρετανίδα προραφαηλίτρια ζωγράφος ελληνικής καταγωγής, και η σημαντικότερη γυναίκα εκπρόσωπος του καλλιτεχνικού αυτού κινήματος. Η σταδιοδρομία της διήρκεσε 60 έτη, παρήγαγε πάνω από 100 έργα, και συμμετείχε τακτικά σε εκθέσεις ζωγραφικής στο Ηνωμένο Βασίλειο και τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής.
Η Μαρία Σπαρτάλη ήταν η μεγαλύτερη κόρη[1] του Μιχαήλ Σπαρτάλη (Michael Spartali,1818–1914), εύπορου εμπόρου ο οποίος είχε την εταιρεία Spartali & Co με βάση την Σμύρνη και γραφεία στο Λονδίνο, και ο οποίος διετέλεσε πρόξενος της Ελλάδας στο Λονδίνο από το 1866 έως το 1882, ενώ ζούσε ήδη στην πόλη από το 1828.[2] Εκεί γνώρισε και νυμφεύθηκε την Ευφροσύνη Βαρσάμη (Euphrosyne 'Effie' Varsami, 1842–1913), η οποία ήταν κόρη Έλληνα εμπόρου από την Γένοβα.

Η οικογένεια ζούσε στο γεωργιανής αρχιτεκτονικής αρχοντικό τους στην περιοχή του Κλάπαμ Κόμον (Clapham Common) στο νότιο Λονδίνο. Η οικία είχε την επωνυμία 'The Shrubbery' (μτφ. ο θαμνόκηπος) και διέθετε έναν τεράστιο κήπο καθώς και προσέφερε θέα προς τον Τάμεση και την περιοχή του Τσέλσι. Κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, η οικογένεια μετακόμιζε στο εξοχικό τους στην Νήσο Γουάιτ, όπου ο πατέρας της διατηρούσε αμπέλια με σταφύλια στα οικόπεδα που διέθετε. Στο Λονδίνο ο πατέρας της διοργάνωνε τακτικά πολυτελή κοσμικά γεγονότα στον κήπο, στα οποία προσκεκλημένοι ήταν ανερχόμενοι συγγραφείς και καλλιτέχνες της εποχής.

Ενηλικίωση
Μαζί με τις επίσης καλλιτέχνιδες εξαδέλφες της, την Μαρία Κασσαβέτη και την Αγλαΐα Ιωνίδη, ήταν γνωστές συλλογικά ως οι Τρείς Χάριτες (Three Graces), από τις τρείς Χάριτες της ελληνικής μυθολογίας (Αγλαΐα, Ευφροσύνη και Θάλεια).

Τριαντάφυλλο από τον κήπο της Άρμιντα, Σπαρτάλη, 1894

Κατά τη διάρκεια δεξίωσης στο σπίτι του θείου της, Αλεξάνδρου Κωνσταντίνου Ιωνίδη, η Μαρία γνωρίστηκε με τους διάσημους καλλιτέχνες της εποχής, τον Αμερικανό ζωγράφο Τζέιμς Άμποτ Μακνήλ Ουίστλερ (James Abbott McNeill Whistler) και τον Άγγλο ποιητή Άλτζερνον Τσαρλς Σουίνμπερν. Ιδιαίτερα ο Σουίνμπερν, αναφέρεται πως έμεινε έκθαμπος από την ομορφιά και χάρη της Μαρίας Σπαρτάλη, η οποία είχε ύψος 1.90 μέτρα, και φρόντιζε πάντα ιδιαίτερα την εμφάνιση της.

Προσωπογραφία της Σπαρτάλη από τον Ντάντε Γκάμπριελ Ροσέτι, 1869

Η Σπαρτάλη σπούδασε υπό τον ζωγράφο Φορντ Μάντοξ Μπράουν για αρκετά χρόνια ξεκινώντας από το 1864, μαζί με τα παιδιά του, την Λούσι, την Κάθριν, και τον Όλιβερ. Ο Ντάντε Γκάμπριελ Ροσέτι, ζωγράφος της εποχής και γνώριμος του Μπράουν, μαθαίνοντας πως η Σπαρτάλη θα σπούδαζε υπό τον Μάντοξ Μπράουν, επικοινώνησε μέσω αλληλογραφίας με τον Μπράουν και του ζήτησε να μην αφήσει άλλους καλλιτέχνες τη δουν προτού τη δει αυτός πρώτος, θέλοντας να ζωγραφίσει το πορτραίτο της. Ο Ροσέτι δημιούργησε το πρώτο πορτραίτο της Σπαρτάλη το 1867, και αργότερα ανέφερε πως συνάντησε ιδιαίτερες δυσκολίες κατά την προσπάθεια απόδοσης του κεφαλιού της, καθώς δεν ήταν τόσο η απόδοση ρεαλισμού που τον δυσκόλευε όσο η λεπτή και ανεπαίσθητη γοητεία που διέθετε η Σπαρτάλη και ήταν πολύ δύσκολο να αποτυπωθεί στη ζωγραφική αναπαράσταση, αναφέροντας πως ήταν επίσης η πλέον καλλιεργημένη από τα μοντέλα του.

Άλλοι καλλιτέχνες που απεικόνισαν την Σπαρτάλη ήταν οι, Έντουαρντ Μπερν - Τζόουνς, Τζούλια Μάργκαρετ Κάμερον, και ο Τζον Ρόνταμ Σπένσερ Στάνχοπ.

Γάμος
Το 1871, και παρά τις επιθυμίες των γονέων της, παντρεύτηκε τον Αμερικανό δημοσιογράφο και ζωγράφο Ουίλιαμ Τζέιμς Στίλμαν (William James Stillman). Ο Στίλμαν ήταν χήρος, με την σύζυγο του να έχει αυτοκτονήσει 2 χρόνια πριν. Το ζευγάρι αναπαραστάθηκε από τον Ροζέτι στα έργα του σχετικά με τον Δάντη. Ο Στίλμαν εργάζονταν ως ξένος ανταποκριτής για την εφημερίδα Τάιμς του Λονδίνου, και έτσι περιστασιακά το ζευγάρι ζούσε μεταξύ του Λονδίνου και της Φλωρεντίας από το 1878 έως το 1883, και κατόπιν της Ρώμης από το 1889 έως το 1896. Η Σπαρτάλη ταξίδευε επίσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, και είναι η μοναδική προραφαηλίτης ζωγράφος που εργάστηκε στις ΗΠΑ. Μαζί με τον Στίλμαν απέκτησαν 3 παιδιά.

Η Μαρία Σπαρτάλη πέθανε το 1927 στο νότιο Κένσινγκτον στο Λονδίνο, και αποτεφρώθηκε στο κοιμητήριο Μπρούκγουντ (Brookwood Cemetery) κοντά στο Γουόκινγκ (Woking) του Σάρεϊ, και η τέφρα της παραμένει εκεί μαζί με αυτή του συζύγου της.

Στη διαθήκη της ανέφερε πως το βρίσκει παράλογο να κάνει την διαθήκη της από την στιγμή που δεν διαθέτει ούτε ιδιοκτησία ούτε χρήματα για να αφήσει, και ως αντικείμενα άφησε διάφορα προσωπικά αντικείμενα και αναμνηστικά από την καλλιτεχνική ζωή της.

Τέχνη
Η θεματολογία των έργων της είναι χαρακτηριστική του καλλιτεχνικού κινήματος των Προραφαηλιτών, όπως γυναικείες μορφές, θέματα από τα έργα του Σαίξπηρ, Πετράρχη, Δάντη, και Βοκάκιου, καθώς και παραστάσεις της φύσης της Ιταλίας. Τα έργα της εκτέθηκαν σε πολλές γκαλερί του Λονδίνου, καθώς και σε διάφορες εκθέσεις στις ΗΠΑ. Περίπου έναν αιώνα αργότερα, διοργανώθηκε έκθεση του συλλογικού της έργου στις ΗΠΑ το 1982, και το 2015 στο μουσείο τέχνης του Ντέλαγουερ, και η έκθεση του τελευταίου μεταφέρθηκε και στο Ηνωμένο Βασίλειο από τον Μάρτιου έως τον Ιούνιο του 2016 στην περιοχή Κόμπτον του Σάρρεϊ.

Έργα

Ο αγγελιοφόρος της αγάπης, Σπαρτάλη, 1885

Τα γνωστότερα έργα της Σπαρτάλη είναι:

The Lady Prays – Desire (η λαίδη προσεύχεται, 1867, συλλογή Άντριου Λόυντ Γουέμπερ)
Mariana (Μαριάνα, 1867–69, ιδιωτική συλλογή)
Portrait of a young woman (πορτραίτο νεαρής γυναίκας, 1868)
Forgetfulness (λησμοσύνη, 1869, ιδιωτική συλλογή)
La Pensierosa (η σκεπτική, 1870, Μουσείο Τέχνης Τσέιζεν, Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Μάντισον)

Madonna Pietra degli Scrovigni, Σπαρτάλη, 1884
Self-Portrait (αυτοπροσωπογραφία, 1871, Μουσείο Τέχνης Ντέλαγουερ)
Self-Portrait in Medieval Dress (αυτοπροσωπογραφία με μεσαιωνικό φόρεμα, 1874)
Gathering Orange Blossoms (μαζεύοντας ανθούς πορτοκαλέας, 1879, πανεπιστήμιο Σαιντ Λώρενς)
The Meeting of Dante and Beatrice on All Saints' Day (η συνάντηση του Δάντη και της Βεατρίκης στην ημέρα των Αγίων Πάντων, 1881)
Madonna Pietra degli Scrovigni (Μαντόνα Πιέτρα ντέλι Σκροβίνι, 1884, Πινακοθήκη Ουόλκερ στο Λίβερπουλ)
Love's Messenger (Ο αγγελιοφόρος της αγάπης, 1885, Μουσείο Τέχνης Ντέλαγουερ)
A Florentine Lily (κρίνο της Φλωρεντίας, 1885–90, ιδιωτική συλλογή)
The May Feast at the House of Folco Portinari, 1274 (η εορτή του Μαΐου στην οικία του Φόλκο Πορτινάρι 1274, 1887)
Dante at Verona (Ο Δάντης στη Βερόνα, 1888, ιδιωτική συλλογή)
Upon a Day Came Sorrow unto Me (μια μέρα ήρθε η θλίψη σε εμένα, 1888)
A Florentine Wedding Feast (Φλωρεντινό γαμήλιο συμπόσιο, 1890)
Messer Ansaldo showing Madonna Dionara his Enchanted Garden (Ο Μεσέρ Ανσάλντο δείχνοντας στην Μαντόνα Ντιονάρα τον μαγικό κήπο, 1889) περιέχει παραστάσεις εμπνευσμένες από το Δεκαήμερο του Βοκάκιου[7]
Convent Lily (Κρίνο της μονής, 1891)
Cloister Lilies (Κρίνα του μοναστηριού, 1891)
Dante and Beatrice, Scene from the Vita Nuova (Δάντης και Βεατρίκη, σκηνή από την Βίτα Νουόβα, 1891)
Saint George (Άγιος Γεώργιος, 1892, Μουσείο Τέχνης Ντέλαγουερ)
How the Virgin Mary came to Brother Conrad of Offida and laid her Son in his Arms (Πως η παρθένος Μαρία ήρθε στον αδερφό Κόνραντ της Όφιντα και εναπόθεσε τον Γιό της στα χέρια του, 1892, Κτήμα Ουίτικ/Wightwick Manor, συλλογή Μάντερ)
A Rose from Armida's Garden (Τριαντάφυλλο από τον κήπο της Αρμίντα, 1894)
Love Sonnets (Σονέτα της αγάπης, 1894, Μουσείο Τέχνης Ντέλαγουερ)
Beatrice (Βεατρίκη, 1895, Μουσείο Τέχνης Ντέλαγουερ)
Portrait of Mrs W. St Clair Baddeley (Πορτραίτο της κυρίας O. Σαιντ Κλαιρ Μπάντλεϊ,1896)
Beatrice (Βεατρίκη, 1898, ιδιωτική συλλογή)

The Pilgrim Folk (Ομάδα προσκυνητών, 1914, Μουσείο Τέχνης Ντέλαγουερ)