Η Όλγα Κονσταντίνοβνα της Ρωσίας (ρώσικα:Ольга Константиновна Романова) ήταν μεγάλη δούκισσα της Ρωσίας η οποία, μέσω του γάμου της με τον βασιλιά Γεώργιο Α΄ της Ελλήνων, έγινε βασίλισσα των Ελλήνων και πριγκίπισσα της Δανίας. Γεννήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 1851 (22 Αυγούστου, σύμφωνα με το Ιουλιανό Ημερολόγιο) στο Παλάτι του Παβλόφσκ, στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας και πέθανε στις 18 Ιουνίου 1926 στην Ρώμη της Ιταλίας. Ήταν μέλος της Δυναστείας των Ρομανόφ, Βασίλισσα της Ελλάδας (μεταξύ του 1867 και του 1913) και Αντιβασίλισσα της χώρας αυτής (από τις 18 Νοεμβρίου ως τις 11 Δεκεμβρίου 1920).
Κόρη του Μεγάλου Δούκα Κωνσταντίνου Νικολάγιεβιτς της Ρωσίας και της Μεγάλης Δούκισσας Αλεξάνδρας του Σαξ-Άλτενμπουργκ, πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της παιδικής της ηλικίας μετακινούμενη μεταξύ της Αγίας Πετρούπολης, της Πολωνίας και της Κριμαίας. Παντρεύτηκε, σε ηλικία δεκαέξι ετών, το 1867, τον βασιλιά Γεώργιο Α΄ της Ελλάδας και τον συνόδευσε στη νέα του χώρα. Εντός του Ελληνικού Βασιλείου η Όλγα δυσκολεύτηκε ιδιαιτέρως να προσαρμοστεί. Σε σύντομο διάστημα, ωστόσο, αφιερώθηκε σε κοινωνικές εργασίες και ίδρυσε αριθμό νοσοκομείων και κέντρα βοήθειας προς τους οικονομικά ασθενέστερους. Στήριξε επίσης τον σύζυγό της, του οποίου η βασιλεία σημαδεύτηκε από αρκετές πολεμικές συγκρούσεις με την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Επίσης, η βασίλισσα έδωσε γέννηση σε σημαντικό αριθμό διαδόχων, με την φροντίδα των οποίων πέρασε αρκετό χρόνο ενασχόλησης.
Το 1913, ο Γεώργιος Α΄ της Ελλάδας, σύζυγος της Όλγας, δολοφονήθηκε από έναν αναρχικό. Πλέον, χηρεύουσα βασίλισσα, δεν άργησε να επιστρέψει στην Ρωσία. Όταν ξέσπασε ο Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, ίδρυσε στρατιωτικό νοσοκομείο εντός του Παλατιού του Παβλόφσκ, το οποίο ανήκε στην οικογένειά της. Ωστόσο, όταν έλαβε χώρα η Ρωσική Επανάσταση το 1917, βρέθηκε κρατούμενη στο ανάκτορο και χρειάστηκε η παρέμβαση της πρεσβείας της Δανίας στην χώρα, ώστε οι Μπολσεβίκοι να της δώσουν, επιτέλους, την άδεια να αποχωρήσει από την γενέθλιο χώρα της. Ούσα ασφαλής πλέον, η Όλγα δεν μπορούσε να επιστρέψει στην Ελλάδα όπου ο γιος της, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος Α΄, είχε μόλις απομακρυνθεί του θρόνου. Εγκαταστάθηκε, λοιπόν, στην Ελβετία, όπου κατοικούσαν, πλέον, τα περισσότερα των παιδιών και εγγονιών της, και δεν ήταν παρά μόνο το 1920 που μπόρεσε να επιστρέψει στην Αθήνα. Η χώρα είχε εισέλθει, τότε, στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο της περιόδου 1919-1922, ενώ η πολιτική αστάθεια που είχε προκληθεί από τον θάνατο δίχως απογόνους του βασιλιά Αλεξάνδρου έδωσε τη δυνατότητα στην βασιλομήτορα να λάβει τον τίτλο της αντιβασίλισσας, περιμένοντας την επάνοδο του Κωνσταντίνου Α΄ στον θρόνο. Ωστόσο, η ήττα της Ελλάδας απέναντι στις δυνάμεις του Μουσταφά Κεμάλ οδήγησε την βασιλική οικογένεια σε εκ νέου εξορία, με την Όλγα να περνά τα τελευταία χρόνια της ζωής της μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας και της Ιταλίας.
Οικογένεια
Η Όλγα Κονσταντίνοβνα ήταν δεύτερο τέκνο και μεγαλύτερη κόρη του Μέγα Δούκα Κωνσταντίνου Νικολάγιεβιτς της Ρωσίας (1827-1892) και της συζύγου του, πριγκίπισσας Αλεξάνδρας του Σαξ-Άλτενμπουργκ (1830-1911), η οποία έγινε, μετά τον προσηλυτισμό της στην Ορθοδοξία, η Μεγάλη Δούκισσα Αλεξάνδρα Ιοσίφοβνα της Ρωσίας.
Μέσω του πατέρα της, η Όλγα ήταν εγγονή του Τσάρου Νικολάου Α΄ της Ρωσίας (1796-1855) και της Τσαρίνας γεννημένης ως Καρλότα της Πρωσίας (1798-1860) ενώ, μέσω της μητέρας της, είχε ως παππού της τον Ιωσήφ-Φρειδερίκο του Σαξ-Άλτενμπουργκ (1789-1834).
Η μεγάλη δούκισσα είχε, επίσης, την γενεαλογική ιδιαιτερότητα να είναι απόγονος, από την πλευρά της μητέρας της, της Βυζαντινής αυτοκράτειρας Ευφροσύνης Δούκαινας Καματερίνας (περίπου 1155-1211) και του συζύγου της Αλέξιου Γ΄ Άγγελου (1195-1203).
Στις 27 Οκτωβρίου 1867, νυμφεύθηκε, στην Αγία Πετρούπολη, τον βασιλιά Γεώργιο Α΄ της Ελλάδας (1845-1913), με τον τελευταίο να είναι γιος του βασιλιά Χριστιανού Θ΄ της Δανίας (1818-1906) και της συζύγου του, πριγκίπισσας Λουίζας της Χέσσης-Κάσσελ (1817-1898).
Από τον γάμο αυτό γεννήθηκαν οκτώ τέκνα:
- ο Κωνσταντίνος Α΄ της Ελλάδας (1868-1923), Βασιλιάς των Ελλήνων (1913-1917 και 1920-1922), ο οποίος γεννήθηκε δέκα μήνες μετά τον γάμο μεταξύ των γονέων του και ο οποίος νυμφεύθηκε την Γερμανίδα πριγκίπισσα Σοφία της Πρωσίας (1870-1932),
- ο Γεώργιος της Ελλάδας (1869-1957), πρίγκιπας της Ελλάδας και της Δανίας και Ύπατος Αρμοστής της Κρητικής Πολιτείας (1898-1906), ο οποίος νυμφεύθηκε την Γαλλίδα πριγκίπισσα Μαρία Βοναπάρτη (1882-1962),
- η Αλεξάνδρα της Ελλάδας (1870-1891), πριγκίπισσα της Ελλάδας και της Δανίας, η οποία νυμφεύθηκε τον Μέγα Δούκα Παύλο Αλεξάντροβιτς της Ρωσίας (1860-1919),
- ο Νικόλαος της Ελλάδας (1872-1938), πρίγκιπας της Ελλάδας και της Δανίας και κυβερνήτης της Θεσσαλονίκης, ο οποίος νυμφεύθηκε την Μεγάλη Δούκισσα Ελένη Βλαντιμίροβνα της Ρωσίας (1882-1957),
- η Μαρία της Ελλάδας (1876-1940), πριγκίπισσα της Ελλάδας και της Δανίας, η οποία νυμφεύθηκε, σε πρώτο γάμο, τον Μέγα Δούκα Γεώργιο Μιχαΐλοβιτς της Ρωσίας (1863-1919) κι έπειτα, σε δεύτερο γάμο, τον ναύαρχο Περικλή Ιωαννίδη (1881-1965), κυβερνήτη των Δωδεκανήσων,
- η Όλγα της Ελλάδας (1880-1880), πριγκίπισσα της Ελλάδας και της Δανίας,
- ο Ανδρέας της Ελλάδας (1882-1944), πρίγκιπας της Ελλάδας και της Δανίας, ο οποίος νυμφεύθηκε την πριγκίπισσα Αλίκη του Μπάτενμπεργκ (1885-1969),
- ο Χριστόφορος της Ελλάδας (1888-1940), πρίγκιπας της Ελλάδας και της Δανίας, ο οποίος νυμφεύθηκε, σε πρώτο γάμο, την ταπεινής καταγωγής Αμερικανίδα Μέι «Νάνσι» Στιούαρτ Ουόρθινγκτον Λιντς (1878-1923) η οποία έγινε, μετά τον προσηλυτισμό της στην Ορθοδοξία, η πριγκίπισσα Αναστασία της Ελλάδας, κι έπειτα, σε δεύτερο γάμο, την Γαλλίδα πριγκίπισσα Φραγκίσκα της Ορλεάνης (1902-1953).
Μέσω των παιδιών της, η Όλγα διαθέτει αριθμό Ευρωπαίων απογόνων, όμως η βασίλισσα είναι γνωστή για τις σημαντικές αμερικανικές προσωπικότητες που είναι απόγονοί της όπως ο πρώην δήμαρχος του Παλμ Μπιτς, Πολ Ιλίνσκι (1928-2004), ο πρώην αξιωματικός της CIA Ντέιβιντ Τσαβτσαβαντζε (1924) ή η ηθοποιός Κάθριν Όξενμπεργκ (1961).
Βιογραφία
Μεγάλη Δούκισσα της Ρωσίας
Παιδική ηλικία[
Η Όλγα Κονσταντίνοβνα πέρασε μια χρυσή παιδική ηλικία μεγαλώνοντας μεταξύ της Αγίας Πετρούπολης και της Κριμαίας, όπου ο πατέρας της διέθετε αριθμό παλατιών, μεταξύ των οποίων και το Παλάτι του Παβλόφσκ, όπου και γεννήθηκε το 1851. Οι γονείς της, ο Μέγας Δούκας Κονσταντίν Νικολάγιεβιτς και η Μεγάλη Δούκισσα Αλεξάντρα Ιοσίφοβνα, αποτελούσαν ένα από τα πλέον αξιόλογα παρακλάδια της αυτοκρατορικής οικογένειας της Ρωσίας: η μητέρα της, πράγματι, θεωρείτο μία από τις πλέον έξυπνες και κομψές γυναίκες της Αυλής, ενώ ο πατέρας της ήταν από τους σημαντικότερους και με μεγαλύτερη επιρροή συμβούλους του Τσάρου Αλεξάνδρου Β΄, γνωστού κι ως « Ελευθερωτή »[3].
Παιδί, η Όλγα περιγραφόταν ως ένα μικρό κορίτσι, απλό στους τρόπους του και παχουλό, το οποίο είχε ένα πλατύ πρόσωπο το οποίο φωτιζόταν από μεγάλα γαλάζια μάτια. Σε αντίθεση με την μικρότερη αδερφή της, την Μεγάλη Δούκισσα Βέρα Κονσταντίνοβνα, διέθετε ιδιαιτέρως ήρεμο χαρακτήρα, ωστόσο, ταυτόχρονα ήταν ιδιαιτέρως επιφυλακτική. Έτσι, υπάρχουν αναφορές για περιστατικά όπου οι όταν οι δάσκαλοί της της έκαναν ερωτήσεις κατά την διάρκεια των μαθημάτων, εκείνη, συχνά, ξέσπαγε σε κλάματα και έφευγε τρέχοντας από την αίθουσα μαθημάτων της]. Εντός της οικογένειάς της, η Όλγα είχε ιδιαιτέρως στενή σχέση με τον πατέρα της και τον μεγαλύτερο αδερφό της, ο οποίος την λάτρευε. Μετά την εξόριση του Μέγα Δούκα Νικολάι Κονσταντίνοβιτς στην Τασκένδη, η Όλγα ήταν ένα από τα λιγοστά μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας που διατήρησε επαφή μαζί του.
Το 1862, ο Μέγας Δούκας Κονσταντίν Νικολάγιεβιτς ορίστηκε από τον αδερφό του ως αντιβασιλέας της Πολωνίας. Μετά το Συνέδριο της Βιέννης, η χώρα βρισκόταν χωρισμένη μεταξύ της Πρωσίας, της Αυστρίας και της Ρωσίας. Η τελευταία, που κατείχε και το μεγαλύτερό της τμήμα, είδε την εξουσία της να τίθεται υπό αμφισβήτηση από τους Πολωνούς εθνικιστές. Καθώς ο Κονσταντίν Νικολάγιεβιτς ήταν φιλελεύθερη προσωπικότητα, ο Αλέξανδρος Β΄ τον θεώρησε ικανό να καταφέρει να γίνει αγαπητός από τους Πολωνούς. Ως εκ τούτου, ο Μέγας Δούκας εγκαταστάθηκε στην Βαρσοβία με την σύζυγο και τα παιδιά του. Ωστόσο, η διαμονή των Κονσταντίνοβιτς στην Πολωνία ήταν δύσκολη και ο Μέγας Δούκας υπήρξε θύμα απόπειρας δολοφονίας την επομένη, μόλις, της άφιξή του στην πρωτεύουσα. Τελικώς, η εξέγερση των Πολωνών τον Ιανουάριο του 1863 και η ριζοσπαστικοποίηση των αυτονομιστών οδήγησαν τον Τσάρο να ανακαλέσει τον αδερφό του στην Αγία Πετρούπολη τον Αύγουστο. Την περίοδο των γεγονότων αυτών, η Όλγα ήταν ηλικίας περίπου έντεκα ετών και η δύσκολη αυτή εμπειρία την σημάδεψε βαθιά.
Γνωριμία με τον Γεώργιο Α΄ και αρραβώνες
Η Μεγάλη Δούκισσα Όλγα συνάντησε για πρώτη φορά τον μέλλοντα σύζυγό της, τον βασιλιά Γεώργιο Α΄ της Ελλάδος, τον Σεπτέμβριο του 1863. Ο τελευταίος, είχε έρθει να επισκεφθεί τον τσάρο Αλέξανδρο Β΄ στην Αγία Πετρούπολη, προκειμένου να τον ευχαριστήσει για την υποστήριξη που του είχε παράσχει με την ευκαιρία της εκλογής του ως Βασιλιά των Ελλήνων. Ο νεαρός μονάρχης εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία για να συναντήσει τον Μέγα Δούκα Κονσταντίν και την οικογένειά του, στο Παλάτι του Παβλόφσκ. Ωστόσο, η παραμονή του Γεωργίου Α΄ στην Ρωσία δεν διήρκεσε παρά μόνο έξι ημέρες και η Όλγα, η οποία ήταν τότε μόλις δώδεκα ετών, δεν φαινόταν να έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον μονάρχη.
Το 1867, οι δύο νέοι συναντήθηκαν εκ νέου στην αυτοκρατορική πρωτεύουσα, όταν ο βασιλιάς των Ελλήνων, όντας καλεσμένος για διάστημα αρκετών μηνών από τον Αλέξανδρο Β΄, πραγματοποίησε επίσκεψη στην αδερφή του, την τσάρεβνα Μαρία Φεοντόροβνα, καθώς και τον γαμπρό του, τον τσάρεβιτς Αλεξάντρ[1] · . Εκείνη την περίοδο, ο Γεώργιος Α΄ ήταν αποφασισμένος να βρει σύζυγο και η ιδέα ενός γάμου με μια Ρωσίδα Μεγάλη Δούκισσα, γεννημένη Ορθόδοξη, δεν του ήταν αδιάφορη. Στο Μαρμάρινο Παλάτι και το Παβλόφσκ, ο Γεώργιος γνωρίστηκε, λοιπόν, με την Όλγα και η νεαρή κοπέλα δεν άργησε να τον ερωτευτεί. Ωστόσο, η ιδέα του να εγκαταλείψει την Ρωσία φαίνεται να την ανησυχούσε ιδιαιτέρως και φέρεται να πέρασε νύχτες ολόκληρες να κλαίει στο δωμάτιο της στη διάρκεια των αρραβώνων της.
Έχοντας την υποστήριξη της αδερφής του, ο Γεώργιος Α΄ τελικώς ζήτησε το χέρι της Όλγας από τους γονείς της. Ωστόσο, εμπρός στο ενδεχόμενο αυτού του γάμου, ο Κονσταντίν Νικολάγιεβιτς παρουσιάστηκε αρχικά επιφυλακτικός. Έχοντας ιδιαίτερα στενή σχέση με την κόρη του, ο Μέγας Δούκας θεωρούσε ότι, όντως, σε ηλικία δεκαπέντε ετών, ήταν ακόμη ιδιαιτέρως νέα για να νυμφευθεί. Ταυτόχρονα, ανησυχούσε για την μεγάλη απόσταση που χώριζε την Ελλάδα από την Ρωσία. Από την πλευρά της, η Μεγάλη Δούκισσα Αλεξάνδρα αποδείχθηκε πολύ πιο ενθουσιώδης σε αυτό το ενδεχόμενο από τον σύζυγό της και, όταν ορισμένα μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας της υπενθύμισαν την εξαιρετικά νεαρή ηλικία της κόρης της, εκείνη τους απαντούσε ότι δεν θα παρέμενε για πάντα τόσο νεαρή[14].
Τα εθνικά συμφέροντα τελικώς επικράτησαν και αποφασίστηκε ότι ο γάμος της Όλγας και του Γεωργίου θα λάμβανε χώρα όταν η Μεγάλη Δούκισσα θα έφτανε τα δέκατα έκτα γενέθλιά της. Έως τότε, η νεαρή κοπέλα θα συνέχιζε τις προσπάθειές της με στόχο την βελτίωση της εκπαίδευσής της, ενώ αποφασίστηκε ότι θα συνέχιζε τις σπουδές της έως την ημέρα του γάμου της[14].
Δράση
Η Βασίλισσα Όλγα ασχολήθηκε πάρα πολύ με φιλανθρωπικά έργα. Δημιούργημά της είναι το Νοσοκομείο Ευαγγελισμός στο κέντρο της Αθήνας, όπως και το Ρωσικό Νοσοκομείο στον Πειραιά.
Κατά τη διάρκεια επισκέψεών της στο μέτωπο του Ελληνοτουρκικού Πολέμου του 1897, διαπίστωσε ότι οι στρατιώτες δεν είχαν την ικανότητα να διαβάσουν την Βίβλο, διότι ήταν γραμμένη στην Καθαρεύουσα. Έτσι ξεκίνησε πρωτοβουλία για την έκδοση της Βίβλου στη Δημοτική. Η έκδοση στη Δημοτική έγινε το 1901 χωρίς την επίσημη άδεια της Ιεράς Συνόδου και προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων, τα λεγόμενα Ευαγγελικά. Ταραχές έγιναν στην Αθήνα από τους φοιτητές και καθηγητές του Πανεπιστημίου, ο Αρχιεπίσκοπος Αθηνών αναγκάσθηκε να παραιτηθεί καθώς και η κυβέρνηση του Γεωργίου Θεοτόκη. Η μετάφραση τελικώς αποσύρθηκε.
Αντιβασίλισσα
Η Όλγα ήταν το μοναδικό μέλος της βασιλικής οικογένειας, στην οποία έδωσε άδεια η κυβέρνηση του Ελευθέριου Βενιζέλου για να δει τον άρρωστο εγγονό της, Βασιλιά Αλέξανδρο Α'. Η Όλγα επιβιβάσθηκε στην Ιταλία σ' ένα μικρό ιδιωτικό κότερο, το οποίο συνάντησε στην Αδριατική θάλασσα σφοδρή τρικυμία και καθυστέρησε πολύ. Έφθασε στο Τατόι είκοσι τέσσερις ώρες μετά το θάνατο (σηψαιμία από δάγκωμα πιθήκου), του Βασιλιά Αλέξανδρου Α' στις 12/25 Οκτωβρίου 1920.
Η κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου ανέθεσε την Αντιβασιλεία στον Ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη. Μετά την ήττα του Βενιζέλου στις εκλογές της 1/14 Νοεμβρίου 1920, την Αντιβασιλεία ανέλαβε η Όλγα. Η Αντιβασιλεία της Όλγας τελείωσε στις 19 Δεκεμβρίου 1920, ημέρα που επέστρεψε ο γιος της Κωνσταντίνος Α' από την εξορία, κατόπιν δημοψηφίσματος.
Εξορία
Μετά την έκπτωση της Δυναστείας το 1924, η Όλγα ακολούθησε τη βασιλική οικογένεια στην εξορία. Πέθανε στις 18 Ιουνίου 1926 στη Γαλλία. Η ταφή της έγινε στην Ιταλία, όπου έμενε η εξόριστη οικογένειά της. Τα οστά της μεταφέρθηκαν και ενταφιάστηκαν στις 17 Νοεμβρίου 1936 στο βασιλικό κοιμητήριο στο Τατόι.
Στις 3 Σεπτεμβρίου 2016 τοποθετήθηκε στη Θεσσαλονίκη άγαλμα της βασίλισσας Όλγας, το οποίο αποτελεί δωρεά της Πανρωσικής Στρατιωτικής - Ιστορικής Ένωσης. Το άγαλμα, ύψους 3,5 μέτρων, είναι κατασκευασμένο από γρανίτη και ορείχαλκο και τοποθετήθηκε στο πάρκο μεταξύ των οδών Βασιλίσσης Όλγας και Βασιλέως Γεωργίου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου