Marjane Satrapi, 4 Ιουνίου 2026

 Η Μαργιάν Σατραπί (περσικά: مرجان ساتراپی‎‎, 22 Νοεμβρίου 1969 - 4 Ιουνίου 2026) ήταν Γαλλοϊρανή συγγραφέας παιδικών βιβλίων, γελοιογράφος, εικονογράφος και κινηματογραφική σκηνοθέτης.

Βιογραφία

Η Σατραπί γεννήθηκε στην πόλη Ραστ του Ιράν. Μεγάλωσε στην Τεχεράνη σε μεσοαστική ιρανική οικογένεια μεσαίας τάξης. Και οι δύο γονείς της ήταν πολιτικά δραστήριοι και υποστήριζαν μαρξιστικά κινήματα εναντίον της μοναρχίας του τελευταίου Σάχη. Όταν η Ιρανική Επανάσταση έλαβε χώρα το 1979, εκφοβίστηκαν από τους μουσουλμάνους φονταμενταλιστές, που ανέλαβαν την εξουσία.

Κατά τα νεανικά της χρόνια, η Σατραπί εκτέθηκε στις αυξανόμενες βιαιότητες διαφόρων καθεστώτων. Πολλοί από τους οικογενειακούς φίλους τους διώχθηκαν, συνελήφθησαν, ακόμη και δολοφονήθηκαν. Βρήκε ένα ηρωικό ίνδαλμα στον θείο από την πλευρά του πατέρα της, Ανούς, ο οποίος ήταν πολιτικός κρατούμενος και έζησε για κάποιο διάστημα στην εξορία στη Σοβιετική Ένωση. Η νεαρή Μαργιάν θαύμαζε πολύ τον θείο της και εκείνος αντίστοιχα την έβλεπε σαν κόρη του. Όπως περιέγραψε στην αυτοβιογραφία της, ο θείος της συνελήφθη και εκτελέστηκε, κάτι που την τάραξε βαθιά.

Ως έφηβη, η Μαργιάν άρχισε να αντιδρά και να μπαίνει σε μπελάδες με την αστυνομία, επειδή παραβίαζε τον κώδικα ευπρέπειας και αγόραζε μουσική απαγορευμένη από το καθεστώς.

Οι γονείς της ανησυχούσαν ότι θα είχε προβλήματα με τους αυστηρούς νέους δημόσιους κώδικες για τις γυναίκες. Την έστειλαν στο εξωτερικό για σπουδές και το 1983 βρέθηκε στη Βιέννη και φοίτησε στο Γαλλικό Λύκειο της Βιέννης. Σύμφωνα με το αυτοβιογραφικό της κόμικ Περσέπολις, παρέμεινε στη Βιέννη και έμενε σε σπίτια φίλων, ενώ πέρασε και τρεις μήνες στο δρόμο. Αφότου ανέκαμψε από μια μια σχεδόν θανατηφόρα πνευμονία, επέστρεψε στο Ιράν. Σπούδασε οπτική επικοινωνία και απέκτησε μεταπτυχιακό δίπλωμα από το Ισλαμικό Πανεπιστήμιο Αζάντ στην Τεχεράνη.

Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η Σατραπί πήγαινε σε παράνομα πάρτι φίλων της, όπου γνώρισε τον Ρεζά, βετεράνο του πολέμου Ιράν-Ιράκ. Τον παντρεύτηκε σε ηλικία 21 ετών, αλλά χώρισαν δύο χρόνια αργότερα. Η Σατραπί μετακόμισε στο Στρασβούργο της Γαλλίας.

Η Σατραπί αργότερα παντρεύτηκε τον σουηδικής εθνικότητας Ματίας Ρίπα με τον οποίο ζούσαν στο Παρίσι, έως τον θάνατό του τον Απρίλιο του 2025. Εκτός από τη μητρική της γλώσσα, τα περσικά, μιλούσε γαλλικά, αγγλικά, σουηδικά, γερμανικά και ιταλικά.

Απεβίωσε στις 4 Ιουνίου 2026, σε ηλικία 56 ετών. Σύμφωνα με δήλωση της οικογένειάς της, η Σατραπί πέθανε από θλίψη λόγω του θανάτου του συζύγου της.

Σταδιοδρομία

Κόμικς

Η Σατραπί έγινε διάσημη παγκοσμίως εξαιτίας των πολυβραβευμένων αυτοβιογραφικών της graphic novels, τα οποία δημοσιεύθηκαν αρχικά στα γαλλικά σε τέσσερα μέρη το 2000-2003 και σε αγγλική μετάφραση σε δύο μέρη το 2003 και το 2004 αντίστοιχα ως Περσέπολις και Περσέπολις 2, τα οποία περιγράφουν την παιδική της ηλικία στο Ιράν και την εφηβεία της στην Ευρώπη. Το Περσέπολις κέρδισε το βραβείο Angoulême Coup de Coeur' στο Διεθνές Φεστιβάλ Κόμικς της Ανγκουλέμ.

Το 2013, οι σχολές στο Σικάγο των ΗΠΑ διατάχθηκαν να αφαιρέσουν το Περσέπολις από το σχολικό πρόγραμμα εξαιτίας βίαιας γλώσσας και υπέρμετρης βίας. Το γεγονός προκάλεσε διαμαρτυρίες και διαμάχες.

Η μεταγενέστερη δημοσίευσή της, τα Κεντήματα (Broderies), προτάθηκε επίσης για το Βραβείο της Χρονιάς Ανγκουλέμ το 2003, ένα βραβείο που κέρδισε το μυθιστόρημά της Κοτόπουλο με δαμάσκηνα (Poulet aux prunes). Έχει επίσης συνεισφέρει σε δημοσιεύσεις των New York Times.

Η Σατραπί έχει δηλώσει ότι προτιμά τον όρο "κόμικς" από τον όρο "graphic novels". "Ο κόσμος φοβάται τόσο πολύ να πει τη λέξη «κόμικ»", δήλωσε στην εφημερίδα Guardian το 2011.

Έργα

Στα γαλλικά

• Persepolis (2000), Paris: L'Association, ISBN 2-84414-058-0
• Persepolis v2, (2001), L'Association, ISBN 2-84414-079-3
• Persepolis v3, (2002), L'Association, ISBN 2-84414-104-8
• Persepolis v4, (2003), L'Association, ISBN 2-84414-137-4
• Sagesses et malices de la Perse (2001, με τους Lila Ibrahim-Ouali και Bahman Namwar-Motalg, Albin Michel, ISBN 2-226-11872-1)
• Les monstres n'aiment pas la lune (2001, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-282094-X)
• Ulysse au pays des fous (2001, με τους Jean-Pierre Duffour, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-210847-6)
• Ajdar (2002, Nathan Jeunesse, ISBN 2-09-211033-0)
• Broderies (2003, L'Association, ISBN 2-84414-095-5)
• Poulet aux prunes (2004), Paris: L'Association, ISBN 2-84414-159-5
• Le Soupir (2004, Bréal Jeunesse, ISBN 2-7495-0325-6)

Στα αγγλικά

• Persepolis: The Story of a Childhood. 1. New York: Pantheon Books. 2003. ISBN 978-0-375-42230-0.
• Persepolis: The Story of a Return. 2. New York: Pantheon Books. 2004. ISBN 978-0-375-42288-1.
• The Complete Persepolis. New York: Pantheon Books. 2007. ISBN 978-0-375-71483-2.
• Embroideries (2005, Pantheon ISBN 978-0-375-42305-5)
• Chicken with Plums (2006), New York: Pantheon Books, ISBN 978-0-375-42415-1
• Monsters Are Afraid of the Moon (2006, Bloomsbury, ISBN 1-58234-744-1)
• The Sigh (2011, Archaia)
  
  

Larcena Pennington Page

 Η Λαρσένα Πένινγκτον Πέιτζ (10 Ιανουαρίου 1837 - 31 Μαρτίου 1913), γεννημένη ως Λαρσένα Αν Πένινγκτον, ήταν Αμερικανίδα πρωτοπόρος , γνωστή για το ότι επέζησε από απαγωγή από Απάτσι ως νεαρή παντρεμένη γυναίκα 23 ετών στη σημερινή Αριζόνα. Αφημένη νεκρή και ανίκανη να σταθεί όρθια, σύρθηκε 24 χιλιόμετρα τις επόμενες δεκαέξι ημέρες για να φτάσει σε ασφαλές μέρος.

Μετά την απαγωγή της, η Λαρσένα εμπλέκεται έμμεσα σε πολλά άλλα περιστατικά με τους Απάτσι. Μεγάλο μέρος της οικογένειάς της πέθανε κατά τη διάρκεια της ζωής της ως αποτέλεσμα επιθέσεων ιθαγενών ή από μολυσματικές ασθένειες στα σύνορα. 

Γεννημένη ως Λάρσενα Αν Πένινγκτον, στο Νάσβιλ του Τενεσί , ήταν κόρη του Ελία και της Τζούλια Αν Πένινγκτον. Ένα από τα 12 παιδιά, είχε επτά αδελφές και τέσσερις αδελφούς. Ο πατέρας της, Ελία, ήταν γιος του Ελάιτζα Πένινγκτον, ενός στρατιώτη που υπηρέτησε υπό τον Στρατηγό Τζορτζ Ουάσινγκτον στο Βάλεϊ Φορτζ κατά τη διάρκεια του Αμερικανικού Επαναστατικού Πολέμου . Η μητέρα της, Τζούλια Αν Πένινγκτον, πέθανε μέσα σε ένα χρόνο μετά τη γέννηση του δωδέκατου παιδιού της, ενώ ο σύζυγός της έλειπε. Μετά από αυτό, ο πατέρας πήρε τους επιζώντες Πένινγκτον σε μια περιοχή κοντά στο Κίτσι του Τέξας .

Φεύγει από το Τέξας

Το 1857, με την ελπίδα οικονομικής ευημερίας, η οικογένεια Πένινγκτον ταξίδεψε δυτικά, αρχικά με σκοπό να εγκατασταθεί στην Καλιφόρνια . Από το Κίτσι κατευθύνθηκαν δυτικά με τρία κάρα που έσερναν βόδια και μουλάρια, και ένα κοπάδι βοοειδή . Το τρένο διέσχισε τον ποταμό Πέκος , όπου αρκετές από τις αγελάδες πνίγηκαν. Συνέχισε προς το Πάσο ντελ Νόρτε . Από εκεί ακολούθησαν τον Ρίο Γκράντε βόρεια προς τη Μεσίγια και στη συνέχεια κινήθηκαν δυτικά προς το Τουσόν . Πέρασαν από πολλά φαράγγια όπου οι Απάτσι ήταν γνωστοί για τις αιφνιδιαστικές τους επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένων των Ντάουτφουλ Κάνιον , Απάτσι Πέρασμα και Κουκς Κάνιον . (Ένα τρένο δέχθηκε επίθεση αργότερα εκεί στη Μάχη του Κουκς Κάνιον το 1861.) Πέρασαν από την Κοιλάδα Σαν Σάιμον , την Κοιλάδα Σάλφερ Σπρινγκς , το Σαν Πέδρο και τις Σπρινγκς Ντράγκουν καθ' οδόν προς τα δυτικά.

Τον Ιούνιο του 1857, οι Πένινγκτον σταμάτησαν προσωρινά στο Σονόιτα Κρικ , δίπλα στο Φορτ Μπιουκάναν , επειδή τα ζώα τους ήταν είτε εξαντλημένα είτε είχαν κλαπεί από τους Απάτσι, και η Λαρσένα είχε προσβληθεί από ελονοσία . Οι άνδρες έλαβαν συμβόλαιο από την κυβέρνηση για να προμηθεύουν το φρούριο με σανό και οι γυναίκες έραβαν στολές στρατιωτών έναντι αμοιβής. Όταν ολοκλήρωσαν το συμβόλαιο, οι Πένινγκτον μετακινήθηκαν δυτικά προς την Καλαμπάσας , κατά μήκος του ποταμού Σάντα Κρουζ . Πριν από τον Σεπτέμβριο του 1859 μετακόμισαν στην πρώην κατοικία του Κυβερνήτη Μανουέλ Μαρία Γκαντάρα , ο οποίος εκτοπίστηκε μετά τη νίκη των Ηνωμένων Πολιτειών στον Μεξικανοαμερικανικό Πόλεμο . 

Γάμος και οικογένεια

Ενώ βρισκόταν στο Φορτ Μπιουκάναν, η Λαρσένα γνώρισε τον ξυλοκόπο Τζον Χέμπστεντ Πέιτζ και ερωτεύτηκε τον έναν και τον άλλον. Οι δυο τους παντρεύτηκαν στις 24 Δεκεμβρίου 1859, και έγιναν οι πρώτοι Αμερικανοί πολίτες που παντρεύτηκαν στο Τουσόν. Εκείνη την εποχή, ο οικισμός είχε λιγότερους από χίλιους κατοίκους.

Αφού παντρεύτηκαν, η Λαρσένα μετακόμισε από το φρούριο στο Τουσόν, αλλά ο σύζυγός της ζούσε και εργαζόταν στο Canoa Ranch, νότια της σημερινής Γκριν Βάλεϊ . Το Canoa Ranch ανήκε στον Μπιλ Κίρκλαντ. Ο Πέιτζ ζούσε εκεί επειδή βρισκόταν μόλις 21 χλμ. ανατολικά του φαραγγιού Μαντέρα και των βουνών Σάντα Ρίτα , όπου αυτός και ο σύντροφός του, Γουίλιαμ Ράνταλ, είχαν ένα μικρό ξυλουργείο στο φαράγγι. Εκεί επεξεργάζονταν πεύκα για να τα μεταφέρουν στο Τουσόν με άμαξα προς πώληση.

Η Λαρσένα εργαζόταν ως δασκάλα για την εντεκάχρονη Μερσέντες Σάις Κιρόζ, την μαθήτρια του Κερκλαντ, η οποία ήταν μαθήτρια εντεκάχρονης. Τελικά, η Λαρσένα μετακόμισε στο Ράντσο Κάνοα με τη Μερσέντες, αλλά εκείνη αρρώστησε, πιθανώς από ελονοσία. Ο Πέιτζ αποφάσισε να μεταφέρει τη σύζυγό του και τη Μερσέντες από την έρημο σε μια καλύβα κοντά στον «Μεγάλο Βράχο» στο ξυλουργείο. Σκέφτηκε ότι το μεγαλύτερο υψόμετρο θα βοηθούσε τη Λαρσένα να αναρρώσει. Στις 15 Μαρτίου 1860, ο Πέιτζ και ο Ράνταλ πήραν τη Λαρσένα, τη Μερσέντες και τον σκύλο τους για το ταξίδι προς την καλύβα με άμαξα. Κατευθύνθηκαν δυτικά μέσα από τους πρόποδες της Σάντα Ρίτα προς το φαράγγι Μαδέρα.

Είχαν σχεδόν φτάσει στον προορισμό τους όταν αποφάσισαν να σταματήσουν και να ξεκουραστούν για τη νύχτα. Αυτή η τοποθεσία βρισκόταν 3,2 χλμ. νότια του "Μεγάλου Βράχου". Δεν γνώριζαν ότι πέντε πολεμιστές Πινάλ Απάτσι παρακολουθούσαν το στρατόπεδο από τους γύρω λόφους. Το επόμενο πρωί, ο Ράνταλ βγήκε για κυνήγι για πρωινό και, γύρω στις 10:00 π.μ., ο Πέιτζ ανέβηκε με το καβάλο του φαραγγιού για να ελέγξει ένα φορτίο ξυλείας στο μύλο, αφήνοντας τη Λαρσένα και τη Μερσέντες μόνες στο στρατόπεδο. Η Λαρσένα θορυβήθηκε από το γάβγισμα του σκύλου και την κραυγή της Μερσέντες. Οι Απάτσι πρώτα συνέλαβαν τη Μερσέντες και στη συνέχεια μπήκαν στη σκηνή της Λαρσένα, αφαιρώντας το περίστροφο του συζύγου της από πάνω της πριν προλάβει να πυροβολήσει. ^{[ 1 ] [ 4 ]}

Οι Απάτσι ήταν οπλισμένοι με λόγχες και τόξα . Τέσσερις ήταν νεαροί άνδρες, αλλά ο πέμπτος ήταν μεγαλύτερος και μιλούσε λίγα ισπανικά . Ο μεγαλύτερος Απάτσι είπε στη Μερσέντες ότι είχε σκοτώσει τον Πέιτζ. Και ο Λαρσένα ούρλιαξε αφού το κορίτσι της το είπε. Ένας από τους Απάτσι έστρεψε το λόγχο του στη Λαρσένα και την απείλησε να τη σκοτώσει αν δεν σταματούσε. Αφού έκλεψαν «ό,τι μπορούσαν» και άνοιξαν τους σάκους με τα τρόφιμα των Πέιτζ, οι Απάτσι πήραν τις δύο γυναίκες βορειοανατολικά, οι οποίες περπάτησαν πρόχειρα κατά μήκος των βάσεων των βουνών Σάντα Ρίτα, προς ένα από τα οχυρά τους κατά μήκος του ποταμού Σαν Πέδρο. 

Σταμάτησαν σε μικρή απόσταση από το στρατόπεδο για να διαλύσουν ένα κρεβάτι από φτερά που προσπαθούσαν να πάρουν. Ο Λαρσένα ούρλιαξε και του είπαν ξανά να σωπάσει ή να σκοτωθεί. Ο Ρόμπερτ Χ. Φορμπς, συγγραφέας του βιβλίου Penningtons: Pioneers of Early Arizona, έγραψε ότι μέχρι τότε, κανένας από τους αιχμαλώτους δεν είχε κακοποιηθεί με οποιονδήποτε τρόπο, αλλά ο Λαρσένα αργότερα είπε ότι οι Απάτσι «προσποιήθηκαν ότι τους έστησαν ενέδρα πίσω από δέντρα ή έστρεψαν παιχνιδιάρικα το πιστόλι που είχαν καταλάβει προς το μέρος τους».  Ένας από τους Απάτσι αφηγήθηκε ότι όλη η γη σε αυτήν την περιοχή ήταν κάποτε μέρος της επικράτειάς τους μέχρι που ήρθε ο λευκός άντρας. Το ταξίδι προς το Σαν Πέδρο ήταν δύσκολο, αλλά τόσο ο Λαρσένα όσο και η Μερσέντες έσκισαν κομμάτια από τα ρούχα τους και λύγισαν κλαδιά για να δημιουργήσουν ένα εύκολα αναγνωρίσιμο ίχνος. Ο Φορμπς λέει: «Ένας από τους Απάτσι έλιωσε χιόνι στα χέρια του για να πιουν [οι αιχμάλωτοι]. Η κυρία Πέιτζ σπρώχτηκε ή τραβήχτηκε σε απόκρημνα σημεία στο μονοπάτι και η Μερσέντες μεταφέρθηκε σπασμένα. Τα καπέλα τους επιστράφηκαν από τη λεηλασία και σημειώθηκε σημαντική πρόοδος...» 

Ο Πέιτζ δεν είχε σκοτωθεί και επέστρεψε στο στρατόπεδο για να ανακαλύψει ότι τόσο η σύζυγός του όσο και η Μερσέντες αγνοούνταν. Υπέθεσε ότι είχαν απαχθεί από τους Απάτσι και μάζεψε τον Ράνταλ και μερικούς άλλους άντρες από το μύλο για να τους βοηθήσουν να ακολουθήσουν τα ίχνη τους. Λίγο πριν τη δύση του ηλίου, όταν οι Απάτσι και οι γυναίκες αιχμάλωτες βρίσκονταν περίπου 24 χλμ. από το στρατόπεδο, ανατολικά της σημερινής Ελβετίας , ένας από τους Απάτσι παρατήρησε την ομάδα του Πέιτζ να πλησιάζει από πίσω. Οι Απάτσι επιτάχυναν το βήμα τους, αλλά η Λαρσένα δεν μπορούσε να τους ακολουθήσει. Ενώ η ομάδα στεκόταν στην κορυφή μιας κορυφογραμμής, ο Απάτσι ανάγκασε τη Λαρσένα να βγάλει τη φούστα και τον κορσέ της. Καθώς γύρισε για να συνεχίσει να περπατάει, ένας από τους ιθαγενείς τη χτύπησε στην πλάτη με μια λόγχη. Έπεσε από την πλαγιά της κορυφογραμμής, περίπου δεκαεπτά πόδια, σφηνώνοντας σε ένα πεύκο. Οι Απάτσι ακολούθησαν τη Λαρσένα στην κορυφογραμμή, καρφώνοντάς την με τα δόρατά τους και πετώντας πέτρες. Μία από τις πέτρες χτύπησε τη Λαρσένα στο πρόσωπο και έπεσε αναίσθητη.

Οι Απάτσι έσυραν το σώμα της σε μια χιονισμένη συστάδα πίσω από ένα δέντρο για να την κρύψουν από τα ίχνη. Της έβγαλαν τις μπότες και ένας από αυτούς τις φόρεσε. Η Λαρσένα ξύπνησε λίγο αργότερα και άκουσε τη φωνή του συζύγου της να έρχεται από το ίχνος. Προσπάθησε να φωνάξει, αλλά ήταν πολύ αδύναμη για να την ακούσει. Επειδή ένας από τους Απάτσι φορούσε τις μπότες του Λαρσένα, ο Πέιτζ ακολούθησε τα ίχνη του και πέρασε αγνοώντας τη σύζυγό του. Ακολούθησε τους Απάτσι μέχρι τα βουνά Ρίνκον και πέρα ​​από τα βουνά Καταλίνα . Ανίκανος ακόμα να βρει τη γυναίκα του, ο Πέιτζ πήγε στο Τουσόν και στρατολόγησε μια ομάδα για μια δεύτερη προσπάθεια. Μια άλλη ομάδα σχηματίστηκε επίσης στο Τούμπακ , αλλά ήταν επίσης ανεπιτυχής. 

Ταξίδι επιστροφής

Η Λάρσενα παρέμεινε στο χιονισμένο ύψωμα για περίπου τρεις ημέρες πριν ξυπνήσει στη μέση της νύχτας. Αρχικά έφαγε λίγο χιόνι και φρόντισε τις πληγές της, καθώς είχε «μωλωπιστεί από πέτρες και είχε κοπεί με δεκαέξι τραύματα από λόγχες στην πλάτη και τα χέρια της».  Κατέβηκε την κορυφογραμμή, κοιμούμενη ξανά μέχρι την ανατολή του ηλίου. Το επόμενο πρωί, άρχισε να κοιτάζει τριγύρω προσπαθώντας να καταλάβει πού βρισκόταν. Γνωρίζοντας ότι το στρατόπεδο και το ξυλουργείο βρίσκονταν νοτιοανατολικά, κοίταξε προς αυτή την κατεύθυνση και είδε έναν «μικρό λόφο με αιχμηρή μυτερή άκρη». Οι ιστορικοί τον έχουν ταυτοποιήσει από την αφήγησή της ως τον λόφο Ουερφάνο, περίπου 4,8 χλμ. δυτικά της Ελβετίας. Λόγω των τραυμάτων και της απώλειας αίματος, για τις επόμενες ημέρες η Λάρσενα σύρθηκε 24 χλμ. πίσω στο στρατόπεδο. Επέζησε με «σπόρους, χόρτα και άγρια ​​κρεμμύδια, με νερό από το χιόνι να πιει». 

Σύμφωνα με το Forbes, «Νύχτα με τη νύχτα (μη μπορώντας να ξαπλώσει ανάσκελα λόγω των τραυμάτων της) έσκυβε στα γόνατα και τα χέρια της στο έδαφος και ονειρευόταν φαγητό. Αλλά όταν στον ύπνο της άπλωσε το χέρι της για την κατσαρόλα με τα φασόλια μπροστά της, ξύπνησε και βρήκε τα χέρια της να κρατούν μόνο χαλίκια». Μια μέρα, η Larcena συνάντησε μια φωλιά αρκούδας και ήθελε να κοιμηθεί εκεί, αλλά ήξερε ότι ήταν κακή ιδέα και έφυγε. Δέκα ημέρες μετά την έναρξη του «τρομερού ταξιδιού» της,  στις 26 Μαρτίου, ανέβηκε στην κορυφή μιας κορυφογραμμής και είδε τον δρόμο που οδηγεί στο φαράγγι Madera και το στρατόπεδο. Ακούγοντας φωνές και τροχούς άμαξας, η Larcena έδεσε το φουστάνι της σε ένα μπαστούνι για να σηματοδοτήσει βοήθεια. Ούρλιαξε επίσης, αλλά οι άνθρωποι στο κάρο προχώρησαν χωρίς να δουν ή να ακούσουν τίποτα. Όταν η Larcena έφτασε στο στρατόπεδο, δύο ημέρες αργότερα, βρήκε μια φωτιά που σιγόκαιγε, λίγο αλεύρι και λίγο καφέ που ήταν ακόμα στο έδαφος από τότε που οι Apache άνοιξαν τους σάκους με τα τρόφιμα. Χρησιμοποιώντας νερό από ένα κοντινό ρυάκι και ένα κομμάτι από τα ρούχα της, η Λαρσένα ετοίμασε λίγο ψωμί στη φωτιά, έφτιαξε λίγο καφέ και μετά ξεκουράστηκε για το βράδυ. 

Το επόμενο πρωί, 31 Μαρτίου, η Λαρσένα ακολούθησε τον δρόμο ανατολικά προς το Μπιγκ Βράχο και το ξυλουργείο. Ο Φορμπς λέει ότι «καθώς πλησίαζε, την είδαν, αλλά στην αρχή δεν την αναγνώρισαν. Με πηγμένα μαλλιά και ανοιχτές πληγές, σχεδόν γυμνή, αδυνατισμένη και ηλιοκαμένη, στην αρχή την πέρασαν για μια άτυχη, απόκληρη γυναίκα και οι άντρες έτρεξαν για τα όπλα τους». Μόνο όταν η Λαρσένα φώναξε το όνομά της την αναγνώρισαν. Αλλά ακόμα και τότε, ένας άντρας, ονόματι Σμιθ, επέμεινε ότι ήταν φάντασμα επειδή δεν μπορούσε να πιστέψει ότι μια 23χρονη γυναίκα μπορούσε να επιβιώσει τόσο πολύ κάτω από τόσο δύσκολες συνθήκες. Ένας από τους άντρες πήρε τη Λαρσένα σε ένα κτίριο και την τάισε και την έπλυνε, ενώ ένας άλλος άντρας πήγε να καλέσει έναν γιατρό στο Τουσόν και να ενημερώσει τον Τζον, ο οποίος ετοιμαζόταν για μια τρίτη αποστολή για να βρει τη σύζυγό του. Στις 2 Απριλίου, η Λαρσένα μεταφέρθηκε στο Τουσόν όπου ανάρρωσε πλήρως υπό τη φροντίδα του Δρ. CB Hughes. Η νεαρή Μεξικανή, η Μερσέντες, βρέθηκε αργότερα από τον Στρατό των Ηνωμένων Πολιτειών και ανταλλάχθηκε με αιχμαλώτους Απάτσι στο Φορτ Μπιουκάναν.  Αργότερα παντρεύτηκε τον Τσαρλς Α. Σίμπελ και απέκτησε τέσσερα παιδιά, αλλά πέθανε σε ηλικία 26 ετών. 

Αργότερη ζωή

Το 1861, ο Αμερικανικός Εμφύλιος Πόλεμος επρόκειτο να ξεκινήσει και η Λαρσένα ανησυχούσε ότι οι Απάτσι θα γίνονταν πιο βίαιοι λόγω της απουσίας στρατιωτικού προσωπικού. Η Λαρσένα και η οικογένειά της σύντομα μετακόμισαν στην Παταγονία . Λόγω της Υπόθεσης Μπάσκομ , ο Αρχηγός Κοτσίς και οι Μάνγκας Κολοράντας επιτίθεντο σε αμερικανικούς οικισμούς σε όλη τη νότια περιοχή του Νέου Μεξικού . Τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο του 1861, ο σύζυγός της, Τζον, έπεσε σε ενέδρα και σκοτώθηκε από Απάτσι βόρεια του Τουσόν, ενώ μετέφερε ένα βαγόνι φορτωμένο με εμπορεύματα στο Παλιό Κάμπ Γκραντ . Ο Τζον θάφτηκε εκεί που πέθανε, «στην κορυφή του λόφου πέρα ​​από το ράντσο του Σαμανιέγκο, στον παλιό δρόμο· και το μόνο που είδε ποτέ η κυρία Πέιτζ από αυτόν ήταν το μαντήλι του, το πορτοφόλι του και μια τούφα από τα μαλλιά του». Στα τέλη του Αυγούστου 1861, ο αδελφός της, Τζακ, έσωσε έναν άλλο άποικο από τους Απάτσι κατά τη διάρκεια της Μάχης του Κουκς Κάνυον .

Τον Σεπτέμβριο του 1861, η Λαρσένα γέννησε την κόρη της, Μαίρη Αν, και λίγο αργότερα μετακόμισε ξανά στο Τούμπακ και αργότερα σε ένα πέτρινο σπίτι κατά μήκος του Σάντα Κρουζ, περίπου μισό μίλι από τα διεθνή σύνορα με το Μεξικό. Το πέτρινο σπίτι βρισκόταν σε μια επικίνδυνη περιοχή, όπου συχνάζουν οι Απάτσι, και κάποια στιγμή η Λαρσένα αναγκάστηκε να καταφύγει στο Μόουρι , μια μικρή, οχυρωμένη πόλη εξόρυξης. Μετακινούμενοι συνεχώς, μέχρι τον Απρίλιο του 1864 οι Πένινγκτον είχαν επιστρέψει στο Τούμπακ και ήταν οι μόνοι κάτοικοί του, όπως όλοι οι άλλοι είχαν φύγει κατά τη διάρκεια της επίθεσης των Απάτσι το 1861. Τα νεαρά αδέρφια της Λαρσένα έφεραν πολύ μακριά όπλα, για να προστατεύσουν την οικογένεια από περαιτέρω επιθέσεις. 

Το 1867, η αδερφή της Λαρσένα πέθανε από ελονοσία και το 1868 ο αδερφός της, Τζιμ Πένινγκτον, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια επιθέσεων εναντίον των Απάτσι. Τον Ιούνιο του 1869, ο πατέρας της και ένας άλλος αδερφός της δολοφονήθηκαν και οι δύο ενώ εργάζονταν σε ένα αγρόκτημα από Απάτσι. Τα υπόλοιπα μέλη της οικογένειας Πένινγκτον έφυγαν για το Τουσόν και στη συνέχεια αποφάσισαν να μετακομίσουν στην Καλιφόρνια. Περίπου 32 χιλιόμετρα έξω από το Τουσόν, αναγκάστηκαν να επιστρέψουν όταν η αδερφή της Λαρσένα, Έλεν, αρρώστησε σοβαρά από πνευμονία . Παρά το γεγονός ότι ζήτησε ιατρική βοήθεια, η Έλεν πέθανε. Η Λαρσένα και ο αδερφός της ήταν τα μόνα δύο εναπομείναντα μέλη της οικογένειας. Ο Τζακ μετακόμισε στο Τέξας και η Λαρσένα αποφάσισε να παραμείνει στο Τουσόν. 

Παντρεύεται ξανά

Γουίλιαμ Φίσερ Σκοτ, δεύτερος σύζυγος της Λάρσενα Πένινγκτον Πέιτζ.

Τον Αύγουστο του 1870, παντρεύτηκε τον William Fisher Scott, έναν Σκωτσέζο δικηγόρο και δικαστή. Η Larcena και ο William απέκτησαν δύο παιδιά, τον William P. (γεννημένο τον Σεπτέμβριο του 1871) και την Georgie Hazel (γεννημένη στις 6 Οκτωβρίου 1872). Η Larcena αρνήθηκε να φύγει από την Αριζόνα, παρά όλες τις δυσκολίες που πέρασε εκεί. Η Larcena έγινε Χριστιανή και ήταν ένα από τα πρώτα μέλη της Congregational Church στο Tucson. Ονομάστηκε επίσης πρόεδρος της Ιστορικής Εταιρείας της Αριζόνα . Η Larcena έζησε μια σχετικά ήσυχη ζωή από τότε μέχρι τον θάνατό της.

Η οδός Pennington στο κέντρο του Tucson πήρε το όνομά της από την Larcena Pennington και την οικογένειά της. Η λεωφόρος Scott πήρε το όνομά της από τον δεύτερο σύζυγό της, William F. Scott. Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, μια οικιστική κοινότητα με το όνομα Stone House χτίστηκε νοτιοανατολικά της Sahuarita στην Αριζόνα. Πήρε το όνομά της από το πέτρινο σπίτι των Pennington κατά μήκος του ποταμού Santa Cruz.

Σμαράγδα Παπαστυλιανού

Η Σμαράγδα Παπαστυλιανού (γνωστή και ως «κυρά Σμαράγδα») ήταν η τελευταία μόνιμη κάτοικος του Αναβάτου στη Χίο, μιας εμβληματικής μεσαιωνικής καστροπολιτείας που αποκαλείται συχνά και ως ο «Μυστράς του Αιγαίου». Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 85 ετών στις 11 Ιουνίου 2026. 

Αν και έζησε για χρόνια στον Πειραιά, αποφάσισε πριν από περίπου 35 χρόνια να επιστρέψει στον Ανάβατο, το χωριό του πατέρα της, για να ζήσει μόνιμα εκεί. Υπήρξε η μοναδική ψυχή της καστροπολιτείας, κρατώντας τον τόπο ζωντανό και υποδεχόμενη με θέρμη τους επισκέπτες, τους οποίους ξεναγούσε και φιλοξενούσε. 

 Η απώλειά της προκάλεσε βαθιά συγκίνηση στην τοπική κοινωνία της Χίου, με τον Δήμο Χίου να εκδίδει συλλυπητήρια ανακοίνωση για τη γυναίκα που ταύτισε το όνομά της με την ιστορία του ιστορικού αυτού οικισμού. 

Κατέ Λεμπέση, 12 Ιουνίου 2026

 Η Κατέ (Κατερίνα) Λεμπέση (1929 – 2019) ήταν εμβληματική λαϊκή αγγειοπλάστρια και κεραμίστρια από τη Σίφνο. Έμεινε γνωστή ως «γιαγιά Κατέ» και άφησε ανεξίτηλο το στίγμα της στην παραδοσιακή σιφνέικη αγγειοπλαστική.  Ήταν η πρώτη στην οικογένειά της που άρχισε να ζωγραφίζει πάνω στα κεραμικά. Ξεκίνησε διακοσμώντας τα αντικείμενα με απλά μοτίβα, όπως δέντρα και πουλιά. Το έργο της χαρακτηρίστηκε από μια μοναδική «αφελή ποιητική χάρη». Δημιουργούσε αυθεντικά έργα λαϊκής τέχνης χωρίς καμία επίσημη εκπαίδευση. : Αποτέλεσε τον συνδετικό κρίκο μιας σπουδαίας οικογένειας αγγειοπλαστών. Την τέχνη και το εργαστήριο συνέχισαν ο γιος της Γιάννης και ο εγγονός της Νίκος Λεμπέσης. 

Ο αφελής παράδεισος της γιαγιάς Λεμπέση στη Σίφνο

Οι γυναίκες που κράτησαν ζωντανό το μονοπάτι Χο Τι Μινχ (Ho Chi Minh trail), 11 Ιουνίου 2026

 Οι γυναίκες ήταν οι αφανείς ηρωίδες και η κινητήρια δύναμη πίσω από το Μονοπάτι Χο Τσι Μινχ κατά τη διάρκεια του Πολέμου του Βιετνάμ. Αποτελώντας το 70% έως 80% των εθελοντών της νεολαίας, έχτισαν, επισκεύασαν, και υπερασπίστηκαν το δίκτυο των δρόμων και των μονοπατιών, διασφαλίζοντας την αδιάκοπη ροή προμηθειών προς το Νότο. 

Ο ρόλος και η συμβολή τους περιλάμβαναν τις εξής βασικές δράσεις:

• Επισκευή και Κατασκευή: Εργάστηκαν ακατάπαυστα με αξίνες και φτυάρια, επισκευάζοντας τα τμήματα του δρόμου που καταστρέφονταν από τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς, ενώ παράλληλα άνοιγαν νέες διαδρομές.
• Μεταφορά Προμηθειών: Οδήγησαν φορτηγά και μετέφεραν βαρέα πυρομαχικά, όπλα, τρόφιμα και καύσιμα στην πλάτη ή με ποδήλατα μέσα από εξαιρετικά επικίνδυνα εδάφη. 
• Εξουδετέρωση Βομβών και Περιπολία: Έδρασαν ως ομάδες bomb-disposal (εξουδετέρωσης εκρηκτικών), ενώ εκτελούσαν χρέη σκοπού και καθοδηγούσαν τα στρατεύματα. 
• Πρώτες Βοήθειες: Προσέφεραν ιατρική περίθαλψη στους τραυματισμένους στρατιώτες κάτω από αντίξοες συνθήκες. 
Το μέγεθος της προσπάθειάς τους ήταν τέτοιο, ώστε ο Διοικητής Đồng Sĩ Nguyên είχε δηλώσει ότι οι κοπέλες των Ταξιαρχιών Νεολαίας (Youth Shock Brigades) δεν ήταν σε καμία περίπτωση το "ασθενές φύλο". Οι αυθεντικές αφηγήσεις των γυναικών οδηγών στο Goodreads, οι οποίες μοιράζονται τις εμπειρίες τους από την οδήγηση στον θρυλικό αυτό δρόμο.