Η Πέλα Ατρόσι (12 Οκτωβρίου 1979 – 24 Ιουνίου 1999) ήταν μια 19χρονη Κούρδισσα από τη Φάρστα της Σουηδίας. Δολοφονήθηκε για λόγους τιμής από μέλη της οικογένειάς της, αφού μεταφέρθηκε από τη Σουηδία στο Ντουχόκ . Θεωρήθηκε ότι ντρόπιασε την οικογένεια μετακομίζοντας από το οικογενειακό σπίτι και προσπαθώντας να αποκτήσει κάποια ανεξαρτησία. Δύο από τους θείους της Πέλα, ο Ντακχάζ Ατρόσι και ο Ρέζκαρ Ατρόσι, καταδικάστηκαν για τη δολοφονία της στη Σουηδία και καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη, η οποία αργότερα μετατράπηκε σε 24 και 25 χρόνια αντίστοιχα. Ο πατέρας της Πέλα, Αγκίντ Ατρόσι, δικάστηκε στο Ιράκ και του επιβλήθηκε ποινή με αναστολή, καθώς το δικαστήριο κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κίνητρό του ήταν «έντιμο».
Η Πέλα ήταν το μεγαλύτερο από επτά παιδιά. Η Πέλα και η οικογένειά της μετακόμισαν στη Σουηδία από το Ντουχόκ στην περιοχή του Κουρδιστάν το 1995. Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στη Φάρστα, όπου αυτή και η μικρότερη αδερφή της, Μπριν Ατρόσι, πήγαιναν σχολείο. Περιγραφόμενη ως «κοινωνική και δημοφιλής», η Πέλα αρχικά τα πήγε περίφημα στο σχολείο και πέτυχε καλούς βαθμούς, και τόσο αυτή όσο και η αδερφή της αγκάλιασαν τη νέα τους ζωή. Ο πατέρας τους, ο Agid Atroshi, φοβούμενος ότι μπορεί να έκαναν κάτι που θα υπονόμευε τη φήμη της οικογένειας, εισήγαγε αυστηρούς κανόνες σε μια προσπάθεια να τις εμποδίσει να «ζουν με τον ευρωπαϊκό τρόπο». Δεν επιτρεπόταν στα κορίτσια να πηγαίνουν σε καφετέριες ή καταστήματα, όπως έκαναν οι συνομήλικοί τους, και ο πατέρας τους τα χρονομετρούσε για να βεβαιωθεί ότι επέστρεφαν κατευθείαν από το σχολείο.
Η Πέλα άρχισε να αμφισβητεί τους κανόνες του πατέρα της, θέλοντας να παίρνει η ίδια τις αποφάσεις για το πού θα πήγαινε και τι θα φορούσε, αλλά αυτό είχε ως αποτέλεσμα την επιβολή αυστηρότερων κανόνων. Αυτός εμπόδισε τα κορίτσια να πηγαίνουν σε πάρτι και τους απαγόρευσε να πηγαίνουν σε σχολικές εκδρομές. Οι διαμάχες μεταξύ της Πέλα και του πατέρα της κλιμακώθηκαν σε σημείο που μετακόμισε από το οικογενειακό σπίτι. Μια ανύπαντρη γυναίκα που έμενε μακριά από το σπίτι αποδοκιμάστηκε από την οικογένεια - η Μπριν Ατρόσι ισχυρίστηκε ότι ο θείος της Ντακάζ της είπε ότι το να κοιμηθεί μακριά από το σπίτι μόνο για μια νύχτα θα άξιζε θάνατο.
Αφού η Πέλα μετακόμισε, ο παππούς και ο θείος της ταξίδεψαν στη Σουηδία από την Αυστραλία και μαζί με τους άλλους θείους της από την πλευρά του πατέρα της, Ντακάζ και Ρεζκάρ Ατρόσι, επισκέφθηκαν την οικογένεια για να συζητήσουν με τον πατέρα της πώς θα έπρεπε να χειριστούν τη συμπεριφορά της Πέλα.
Η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τη Βία κατά των Γυναικών, Yakin Ertürk , ανέφερε ότι της είπαν ότι ένα «οικογενειακό συμβούλιο ανδρών συγγενών που ζουν στη Σουηδία και την Αυστραλία αποφάσισε ότι η Pela έπρεπε να πεθάνει για να καθαριστεί η οικογενειακή τιμή».
Η Πέλα τελικά επέστρεψε σπίτι της από μόνη της, καθώς της έλειπε η οικογένειά της. Ωστόσο, υπήρχε ήδη ένα σχέδιο για να την επιστρέψουν στο Ντοχούκ, όπου η οικογένεια ήταν πολύ σεβαστή και τα εγκλήματα τιμής αντιμετωπίζονταν με επιείκεια.
Δολοφονία
Τον Ιούνιο του 1999, λίγο μετά την επιστροφή της Πέλα στο σπίτι, η οικογένεια ταξίδεψε στο Ντουχόκ του Κουρδιστάν μαζί με τους θείους της από την πλευρά του πατέρα της, Σιβάν, Ρεζκάρ και Ντακάζ Ατρόσι. Ο Αγκίντ Ατρόσι αργότερα ισχυρίστηκε ότι ο σκοπός της επίσκεψης στο Κουρδιστάν ήταν να κανονιστεί ένας κατάλληλος γάμος για την Πέλα. Ακολούθησαν συγκρούσεις και καβγάδες και η Πέλα κατηγορήθηκε ότι δεν ζούσε σύμφωνα με τις κουρδικές αξίες. Στις 24 Ιουνίου 1999, η Πέλα πυροβολήθηκε δύο φορές στην πλάτη της σε ένα δωμάτιο στον επάνω όροφο του οικογενειακού σπιτιού. Ο πυροβολισμός έγινε από τον Ρεζκάρ Ατρόσι. Η αδερφή της Πέλα, Μπριν, κατέθεσε ότι αυτή και η μητέρα της προσπάθησαν να βοηθήσουν την Πέλα, αλλά οι θείοι της και ο πατέρας της τους χώρισαν σωματικά ενώ ο Ρεζκάρ πυροβόλησε την Πέλα στο κεφάλι.
Η Πέλα θάφτηκε σε έναν ανώνυμο τάφο στο Ντουχόκ. Συγγενείς από την πλευρά της μητέρας της οικογένειας Πέλα σημάδεψαν τον τόπο με μια απλή πέτρα, παρά την αντίθεση του πατέρα της Πέλα.
Νομικές διαδικασίες
Ντόχοκ
Τον Οκτώβριο του 1999, ο Agid και ο Rezkar Atroshi δικάστηκαν για τη δολοφονία της Pela στο Ιράκ. Ο Agid ισχυρίστηκε ότι σκότωσε την Pela και ότι το έκανε επειδή οι προσπάθειές της να ακολουθήσει τις δυτικές παραδόσεις ατίμωσαν την οικογένεια, και ισχυρίστηκε επίσης ότι είχε χάσει την παρθενιά της. Κατά την επιβολή της ποινής στους δύο άνδρες, ο δικαστής σημείωσε ότι το «κίνητρο για τη δολοφονία ήταν έντιμο», καθώς πραγματοποιήθηκε για να «καθαρίσει την οικογένεια από την ατιμία». έλαβαν δωδεκάμηνη ποινή φυλάκισης υπό όρους (με αναστολή).
Μετά τη δολοφονία της Πέλα, η Μπριν επικοινώνησε με τις σουηδικές αρχές από το Κουρδιστάν και τους είπε τι είχε δει, κατονομάζοντας και τους τρεις θείους της ως εμπλεκόμενους στη δολοφονία, συμπεριλαμβανομένων δύο που είχαν πλέον επιστρέψει στη Σουηδία.
Σουηδία
Αφού καταδικάστηκε σε ποινή με αναστολή για τη δολοφονία της Πέλα, ο Ρέζκαρ Ατρόσι επέστρεψε στη Σουηδία, μαζί με τον αδελφό του Ντακχάζ. Καθώς η δολοφονία είχε σχεδιαστεί στη Σουηδία και τόσο οι δράστες όσο και το θύμα ήταν Σουηδοί πολίτες, οι αρχές αποφάσισαν να διώξουν τους αδελφούς σε σουηδικό δικαστήριο.
Η τότε Υπουργός Εξωτερικών , Άννα Λιντ , ενδιαφέρθηκε για την υπόθεση και η σιωπηλή διπλωματία επέτρεψε στις αρχές να φέρουν πίσω την αδελφή Μπριν Ατρόσι από το Κουρδιστάν.
Οι Rezkar και Dakhaz Atroshi δικάστηκαν τον Δεκέμβριο του 2000. Η Breen Atroshi ήταν μάρτυρας κατηγορίας με τη δικηγόρο Elisabeth Massi Fritz ως συνήγορο του μάρτυρα. Το δικαστήριο έκρινε ότι ο πατέρας και οι θείοι είχαν σχεδιάσει και εκτελέσει τη δολοφονία από κοινού. Οι Rezkar και Dakhaz κρίθηκαν ένοχοι στις 12 Ιανουαρίου 2001 και καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη. Το Εφετείο Svea επιβεβαίωσε την ποινή τον Ιούνιο του 2001. Η υπόθεση ήταν η πρώτη δίκη για δολοφονία τιμής στη Σουηδία.
Οι ποινές των θείων Rezkar και Dakhaz μετατράπηκαν σε περιορισμένες ποινές φυλάκισης 24 και 25 ετών και αφέθηκαν ελεύθεροι αφού είχαν εκτίσει τα δύο τρίτα της ποινής τους το 2016.
Η Μπριν ζει με νέα ταυτότητα στη Σουηδία, έχοντας δεχτεί απειλές επειδή κατέθεσε εναντίον των θείων της.
Η μητέρα της Πέλα χώρισε τον Αγίντ Ατρόσι και επέστρεψε στη Σουηδία με τρία από τα παιδιά τους. Ζει επίσης με προστατευόμενη ταυτότητα. Ο Αγίντ παρέμεινε στο Κουρδιστάν μετά τη δολοφονία της Πέλα και από το 2009 εξακολουθούσε να καταζητείται στη Σουηδία.
Το 2000, μια έρευνα της Ιντερπόλ εξέτασε τα ίχνη του παππού της Πέλα, ο οποίος, ως πατριάρχης, φέρεται να υποκίνησε τη δολοφονία Πιστεύεται ότι κρυβόταν κάπου στο Κουρδιστάν.
Στη Σουηδία, ο θάνατος της Πέλα οδήγησε στη δημιουργία εξειδικευμένων καταφυγίων για κορίτσια που κινδυνεύουν από βία για λόγους τιμής, καθώς και τηλεφωνικών γραμμών βοήθειας και προγραμμάτων ευαισθητοποίησης που παρέχονται μέσω σχολείων, υπηρεσιών υγείας και του τομέα μετανάστευσης.