Η Γιαγιόι Κουσάμα (草間 彌生, Kusama Yayoi, 22 Μαρτίου 1929 - 14 Αυγούστου 2026) ήταν Ιαπωνίδα σύγχρονη καλλιτέχνις που ασχολείτο κυρίως με τη γλυπτική και την τέχνη εγκατάστασης, αλλά δραστηριοποιήθηκε επίσης στη ζωγραφική, τις επιτελεστικές τέχνες, τη βίντεο αρτ, τη μόδα, την ποίηση, τη μυθοπλασία και άλλες τέχνες.
Το έργο της βασίζεται στην εννοιολογική τέχνη και δείχνει ορισμένα χαρακτηριστικά του φεμινισμού, του μινιμαλισμού, του σουρεαλισμού, της τέχνης του περιθωρίου, της ποπ αρτ και του αφηρημένου εξπρεσιονισμού και είναι εμποτισμένο με αυτοβιογραφικό, ψυχολογικό και σεξουαλικό περιεχόμενο. Είχε αναγνωριστεί ως μία από τις σημαντικότερες καλλιτέχνιδες της Ιαπωνίας.
Μεγάλωσε στο Ματσουμότο και εκπαιδεύτηκε στο Πανεπιστήμιο Τεχνών της Πόλης του Κιότο σε ένα παραδοσιακό ιαπωνικό στυλ ζωγραφικής που ονομάζεται νιχόνγκα (nihonga). Η Κουσάμα εμπνεύστηκε, ωστόσο, από τον αμερικανικό αφηρημένο εξπρεσιονισμό. Μετακόμισε στη Νέα Υόρκη το 1958 και ήταν μέρος της πρωτοποριακής σκηνής της Νέας Υόρκης κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1960, ειδικά στο κίνημα της ποπ αρτ. Ασπαζόμενη την άνοδο της αντικουλτούρας των χίπις στα τέλη της δεκαετίας του 1960, ήρθε στο φως της δημοσιότητας όταν διοργάνωσε μια σειρά από χάπενινγκς στα οποία γυμνοί συμμετέχοντες βάφτηκαν με polka dots σε έντονα χρώματα. Από τη δεκαετία του 1970, συνέχισε να δημιουργεί έργα τέχνης, κυρίως εγκαταστάσεις σε διάφορα μουσεία σε όλο τον κόσμο.
Απεβίωσε σε νοσοκομείο του Τόκιο στις 14 Αυγούστου 2026, σε ηλικία 97 ετών. Η ανακοίνωση του θανάτου της έγινε δεκατρείς ημέρες αργότερα, στις 27 Αυγούστου.
