Αγία Μάρτυς Πετρονίλα

 Η Αγία Μάρτυς Πετρονίλα έζησε τον 1ο ή 3ο αιώνα μ.Χ. Στο κοιμητήριο της Δομιτίλλης, στη Ρώμη, υπάρχει μία νωπογραφία, η οποία χρονολογείται από τον 4ο αιώνα μ.Χ., και στην οποία απεικονίζεται το μαρτύριο της Αγίας Πετρονίλης.

Η Αγία καταγόταν από ευγενή οικογένεια, ήταν Χριστιανή και αρνήθηκε να νυμφευθεί έναν ευγενή, ονομαζόμενο Φλάσσο, επειδή ήθελε να αφιερωθεί στο Νυμφίο της Χριστό. Για τον λόγο αυτό συνελήφθη και τελειώθηκε μαρτυρικά.

Η παράδοση θεωρεί, λόγω του ονόματός της, ότι ήταν θυγατέρα του Αποστόλου Πέτρου ή αφοσιωμένη μαθήτρια του Αποστόλου, που τον βοηθούσε στο έργο του. Όμως η παράδοση αυτή αναφέρεται σε διάφορα βιβλία των Γνωστικών του 6ου αιώνος μ.Χ. και οι περισσότεροι μελετητές - αγιολόγοι δεν αποδέχονται την άποψη αυτή.

Cicely Delphine Williams

 Η Cicely Delphine Williams , OM , CMG , FRCP (2 Δεκεμβρίου 1893 – 13 Ιουλίου 1992) ήταν Τζαμαϊκανή γιατρός, ιδιαίτερα γνωστή για την ανακάλυψη και την έρευνά της σχετικά με το kwashiorkor ,  μια πάθηση προχωρημένου υποσιτισμού, και την εκστρατεία της κατά της χρήσης ζαχαρούχου συμπυκνωμένου γάλακτος και άλλων τεχνητών βρεφικών γαλάτων ως υποκατάστατων του ανθρώπινου μητρικού γάλακτος . 

Μία από τις πρώτες γυναίκες απόφοιτους του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης ,  η Williams έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην προώθηση του τομέα της μητρικής και παιδικής υγείας στις αναπτυσσόμενες χώρες και το 1948 έγινε η πρώτη διευθύντρια της Μητρικής και Παιδικής Υγείας (MCH) στον νεοσύστατο Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Κάποτε παρατήρησε ότι «αν μάθετε τη διατροφή σας από έναν βιοχημικό, είναι απίθανο να μάθετε πόσο σημαντικό είναι να φυσάτε τη μύτη ενός μωρού πριν περιμένετε να θηλάσει». 

Γεννήθηκε στο Kew Park, στο Darliston , στο Westmoreland της Τζαμάικα , σε μια οικογένεια που ζούσε εκεί για γενιές. Ήταν κόρη του James Rowland Williams (1860-1916) και της Margaret Emily Caroline Farewell (1862-1953). Λέγεται ότι ο πατέρας της, όταν η Cicely ήταν εννέα ετών, παρατήρησε ότι καλύτερα να γίνει γιατρός, καθώς ήταν απίθανο να βρει σύζυγο. Στα 13 της έφυγε από την Τζαμάικα για να σπουδάσει στην Αγγλία, ξεκινώντας τις σπουδές της στο Bath και στη συνέχεια της δόθηκε μια θέση στο Somerville College της Οξφόρδης στα 19 της. ^{[ 6 ]} Ανέβαλε τη θέση της στο κολέγιο, καθώς επέστρεψε στην Τζαμάικα για να βοηθήσει τους γονείς της μετά από μια καταστροφική σειρά σεισμών και τυφώνων. ^{[ 6 ]} Μετά τον θάνατο του πατέρα της το 1916, η Williams, τότε 23 ετών, επέστρεψε στην Οξφόρδη και άρχισε να σπουδάζει ιατρική. Η Williams ήταν μια από τις πρώτες φοιτήτριες που έγιναν δεκτές στο πρόγραμμα, μόνο και μόνο λόγω του θανάτου ανδρών φοιτητών που προκλήθηκε από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο . Αποφοίτησε το 1923. 

Η Γουίλιαμς αποφοίτησε από το Νοσοκομείο King's College το 1923, σε ηλικία 31 ετών, και εργάστηκε για δύο χρόνια στο Νοσοκομείο Παίδων Queen Elizabeth , στο Χάκνεϊ . Εκεί, η Γουίλιαμς αποφάσισε να ειδικευτεί στην παιδιατρική, αναγνωρίζοντας ότι για να είναι αποτελεσματική γιατρός πρέπει να έχει άμεση γνώση του οικογενειακού περιβάλλοντος και του υπόβαθρου ενός παιδιού, μια έννοια που θα καθόριζε την ιατρική της πρακτική. 

Λόγω του τέλους του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και της επιστροφής των ανδρών γιατρών, η Williams δυσκολεύτηκε να βρει ιατρική θέση μετά την αποφοίτησή της. Εργάστηκε για ένα εξάμηνο στη Θεσσαλονίκη με Τούρκους πρόσφυγες. Ολοκλήρωσε ένα μάθημα στη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου (LSHTM) από το 1928 έως το 1929 και στη συνέχεια υπέβαλε αίτηση στην Ιατρική Υπηρεσία των Αποικιών , και το 1929 τοποθετήθηκε στη Χρυσή Ακτή (σημερινή Γκάνα ). 

Ιατρική Υπηρεσία Κολονίων

Η Williams προσλήφθηκε ειδικά ως «Γυναίκα Ιατρική Λειτουργός» - μια διάκριση με την οποία διαφωνούσε, κυρίως επειδή σήμαινε ότι αμειβόταν χαμηλότερα από τους άνδρες ομολόγους της. Ο ρόλος της στη Χρυσή Ακτή ήταν να θεραπεύει βρέφη και παιδιά με σοβαρές ασθένειες και να παρέχει συμβουλές σε κλινικό επίπεδο.  Αντιμέτωπη με το συγκλονιστικό ποσοστό θανάτων και ασθενειών στην κοινότητα, η Williams εκπαίδευσε νοσηλευτές να κάνουν επισκέψεις εκτός νοσοκομείου και δημιούργησε επισκέψεις για την υγεία των μωρών για την τοπική κοινότητα.  Ξεκίνησε επίσης ένα σύστημα καρτών πληροφοριών ασθενών για να βοηθήσει στην τήρηση αρχείων.  Η Williams, ενώ υποστήριζε τη σύγχρονη ιατρική και τις επιστημονικές τεχνικές, ήταν μία από τους λίγους αποικιακούς γιατρούς που έδιναν πίστη στην παραδοσιακή ιατρική και την τοπική γνώση. Η Williams σημείωσε ότι ενώ η παιδική θνησιμότητα ήταν υψηλή, τα νεογνά δεν αντιπροσωπεύονταν τόσο υψηλά όσο τα νήπια μεταξύ δύο και τεσσάρων ετών. Η επαναλαμβανόμενη εμφάνιση μικρών παιδιών με πρησμένες κοιλιές και λεπτά άκρα που πολύ συχνά πέθαιναν παρά τη θεραπεία, κέντρισε το ενδιαφέρον της Δρ. Williams. Αυτή η πάθηση συχνά διαγιγνώσκονταν ως πελλάγρα , μια ανεπάρκεια βιταμινών, αλλά η Γουίλιαμς διαφώνησε και διεξήγαγε νεκροψίες στα νεκρά παιδιά με μεγάλο προσωπικό κίνδυνο για την ίδια (δεν υπήρχαν αντιβιοτικά στην αποικιακή Γκάνα και αρρώστησε σοβαρά με στρεπτοκοκκική αιμόλυση από μια πληγή κατά τη διάρκεια μιας τέτοιας επέμβασης).  Η Γουίλιαμς ρώτησε τις ντόπιες γυναίκες πώς ονόμαζαν αυτή την πάθηση και της είπαν kwashiorkor , το οποίο η Γουίλιαμς μετέφρασε ως «ασθένεια του αποθνησκόμενου παιδιού».  Τα ευρήματά της - ότι η πάθηση οφειλόταν σε έλλειψη πρωτεΐνης στη διατροφή των απογαλακτισμένων μωρών μετά την άφιξη ενός νέου μωρού - δημοσιεύθηκαν στο Archives of Disease in Childhood το 1933. 

Οι συνάδελφοί της στις αποικίες έσπευσαν να αντιταχθούν στους ισχυρισμούς της, ιδιαίτερα ο HS Stannus, ο οποίος θεωρούνταν ειδικός στις διατροφικές ανεπάρκειες στην Αφρική, και έτσι η Williams συνέχισε την εργασία της με μια άλλη, πιο άμεσα αντιπαραβαλλόμενη έννοια σχετικά με το kwashiorkor και την πελλάγρα, που δημοσιεύτηκε στο The Lancet το 1935. ^{[ 7 ]} Αυτό δεν επηρέασε ιδιαίτερα την ιατρική γνώμη, και οι γιατροί των αποικιών συνέχισαν να αποφεύγουν τη χρήση του όρου kwashiorkor, ή ακόμα και να αναγνωρίζουν ότι ήταν μια ξεχωριστή πάθηση από την πελλάγρα, παρά τους συνεχείς θανάτους χιλιάδων παιδιών που λάμβαναν θεραπεία για την τελευταία πάθηση. Η Williams σχολίασε για το συνεχιζόμενο ζήτημα «Αυτοί οι άντρες στην Harley Street δεν μπορούσαν να σε πιστέψουν εκτός αν φορούσες ριγέ παντελόνι».

Η Γουίλιαμς θεωρούσε ότι το kwashiorkor ήταν μια ασθένεια που οφειλόταν κυρίως στην έλλειψη γνώσης και πληροφόρησης, και η επιθυμία της να συνδυάσει την προληπτική και θεραπευτική ιατρική την οδήγησε σε σύγκρουση με τους ανωτέρους της και το 1936, μετά από πάνω από επτά χρόνια υπηρεσίας στη Χρυσή Ακτή, μετατέθηκε «μετά από ντροπή» στη Μαλάγια , για να διδάξει στο Πανεπιστήμιο της Σιγκαπούρης . 

Μαλαισία και Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος

Στη Μαλαισία, η Williams διαπίστωσε ένα πολύ διαφορετικό πρόβλημα υγειονομικής περίθαλψης: Η θνησιμότητα των νεογέννητων βρεφών ήταν εξαιρετικά υψηλή.  Έγινε έξω φρενών όταν έμαθε ότι οι εταιρείες προσλάμβαναν γυναίκες ντυμένες ως νοσοκόμες για να πηγαίνουν σε πολυκατοικίες και να πείθουν τις νέες μητέρες ότι το ζαχαρούχο συμπυκνωμένο γάλα ήταν μια προτιμότερη αντικατάσταση του δικού τους γάλακτος .  Αυτή η πρακτική ήταν παράνομη στην Αγγλία και την Ευρώπη, αλλά η Nestlé εξήγαγε το γάλα στη Μαλαισία και το διαφήμιζε ως «ιδανικό για ευαίσθητα βρέφη».  Το 1939, η Williams προσκλήθηκε να απευθυνθεί στο Rotary Club της Σιγκαπούρης, του οποίου ο πρόεδρος ήταν επίσης πρόεδρος της Nestlé ,  και εκφώνησε μια ομιλία με τίτλο «Γάλα και Φόνος», λέγοντας περίφημα:

«Η παραπλανητική προπαγάνδα σχετικά με τη βρεφική διατροφή θα πρέπει να τιμωρείται ως η πιο άθλια μορφή στασιασμού· αυτοί οι θάνατοι θα πρέπει να θεωρούνται δολοφονία.» 

Η Γουίλιαμς επέβλεψε την ανάπτυξη και λειτουργία ενός κέντρου πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης στην επαρχία Τρενγκάνου στη βορειοανατολική Μαλαισία και ήταν υπεύθυνη για 23 άλλους γιατρούς και περίπου 300.000 ασθενείς.  Το 1941 οι Ιάπωνες εισέβαλαν και η Γουίλιαμς αναγκάστηκε να ταξιδέψει στη Σιγκαπούρη για ασφάλεια. Λίγο μετά την άφιξή της, η Σιγκαπούρη έπεσε και αυτή στα χέρια των Ιαπώνων και φυλακίστηκε πρώτα στο στρατόπεδο Sime Road και αργότερα μεταφέρθηκε στις φυλακές Changi μαζί με 6.000 άλλους κρατούμενους.  Φυλακίστηκε για τρεισήμισι χρόνια στο Changi και έγινε μία από τους ηγέτες του στρατοπέδου, μια θέση που οδήγησε στη μεταφορά της για έξι μήνες στο αρχηγείο του Kempe Tai, όπου βασανίστηκε, λιμοκτονήθηκε και κρατήθηκε σε κλουβιά με ετοιμοθάνατους άνδρες. Η Γουίλιαμς υπέφερε από δυσεντερία , μπέρι-μπέρι (που άφησε τα πόδια της μουδιασμένα για το υπόλοιπο της ζωής της) και όταν ο πόλεμος κηρύχθηκε τέλος το 1945, βρισκόταν στο νοσοκομείο, κοντά στον θάνατο. 

Με την επιστροφή της στην Αγγλία, η Γουίλιαμς έγραψε μια έκθεση με τίτλο « Διατροφικές συνθήκες μεταξύ γυναικών και παιδιών που βρίσκονται υπό κράτηση στο στρατόπεδο αμάχων» , σημειώνοντας ότι:

«Γεννήθηκαν 20 μωρά, θήλασαν 20 μωρά, επέζησαν 20 μωρά, δεν γίνεται κάτι καλύτερο από αυτό». 

Αργότερα χρόνια

Το 1948, η Γουίλιαμς διορίστηκε επικεφαλής του νέου τμήματος Μητρικής και Παιδικής Υγείας (MCH) του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στη Γενεύη και αργότερα μετατέθηκε πίσω στη Μαλαισία για να ηγηθεί όλων των υπηρεσιών μητρικής και παιδικής πρόνοιας στη Νοτιοανατολική Ασία.Το 1950, επέβλεψε την ανάθεση μιας διεθνούς έρευνας για το kwashiorkor σε 10 έθνη στην υποσαχάρια Αφρική. Αυτή η μελέτη διαπίστωσε ότι η πάθηση έφερε τέτοιο βάρος για την υγεία που αντιπροσώπευε «την πιο σοβαρή και διαδεδομένη διατροφική διαταραχή που είναι γνωστή στην ιατρική ή τη διατροφική επιστήμη». Στα χρόνια που εργάστηκε στον οργανισμό, έδωσε διαλέξεις και συμβούλευσε για την MCH σε περισσότερες από 70 χώρες και είχε επιρροή στην προώθηση των πλεονεκτημάτων της τοπικής γνώσης και των πόρων ως κλειδιού για την επίτευξη υγείας και ευεξίας στις τοπικές κοινότητες. 

Μετά από ένα ξέσπασμα «ασθενείας εμετού» στην Τζαμάικα το 1951, η κυβέρνηση διέταξε έρευνα «για τη βελτίωση της φροντίδας των παιδιών και τη διερεύνηση των αιτιών της τροφικής δηλητηρίασης». Μεταξύ 1951-1953, ο Δρ. Γουίλιαμς συντόνισε αυτήν την έρευνα και τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν.  Αυτό τελικά οδήγησε στον εντοπισμό των υπογλυκαιμικών επιδράσεων του άγουρου ακέι . 

Από το 1953 έως το 1955 ήταν λέκτορας Διατροφής στη Σχολή Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου , από όπου αποφοίτησε.  Το 1960, η Williams έγινε καθηγήτρια Μητρικών και Παιδικών Υπηρεσιών στο Αμερικανικό Πανεπιστήμιο της Βηρυτού . Παρέμεινε για τέσσερα χρόνια και κατά τη διάρκεια της εργασίας της εργάστηκε στην Υπηρεσία Αρωγής και Έργων των Ηνωμένων Εθνών (UNRWA) με τους Παλαιστίνιους πρόσφυγες στη Λωρίδα της Γάζας . ^{[ 4 ]} Εργάστηκε επίσης με κοινότητες υψηλού κινδύνου στη Γιουγκοσλαβία , την Τανζανία , την Κύπρο , την Αιθιοπία και την Ουγκάντα . 

Βραβεία και τιμητικές διακρίσεις

Το 1965, η Williams τιμήθηκε με το Χρυσό Μετάλλιο James Spence του Βασιλικού Κολλεγίου Παιδιατρικής και Υγείας του Παιδιού για την ανακάλυψη του Kwashiorkor , μιας διατροφικής ασθένειας, στην Άκκρα και για την αναγνώριση ότι ο υποσιτισμός ήταν πιο πιθανό να προκληθεί από έλλειψη διατροφικών γνώσεων παρά από φτώχεια. 

Το 1968, η Δρ. Γουίλιαμς έγινε μέλος του Τάγματος του Αγίου Μιχαήλ και του Αγίου Γεωργίου (CMG) και συστήθηκε στη Βασίλισσα Ελισάβετ Β' σε τελετή στο Παλάτι του Μπάκιγχαμ. Η Βασίλισσα φέρεται να σχολίασε: «Δεν θυμάμαι πού έχετε πάει». Στο οποίο ο Γουίλιαμς απάντησε: «Πολλά μέρη». «Τι κάνετε;» ρώτησε η Αυτού Μεγαλειότητα. Με την τυπική σεμνότητα, η Γουίλιαμς απάντησε: «Κυρίως φροντίζοντας παιδιά».^]

Μετάλλιο FAO CERES - Ασημένιο - Εμπρόσθια όψη

Μετάλλιο Δήμητρας του FAO 1976.

Το 1986, η Δρ. Γουίλιαμς τιμήθηκε με τιμητικό Διδακτορικό Επιστημών από το Πανεπιστήμιο της Γκάνας , για την «αγάπη, τη φροντίδα και την αφοσίωσή της στα άρρωστα παιδιά» και η αναφορά της ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια της θητείας της ως αποικιακή γιατρός «έγινε απαραίτητο η αστυνομία να διατηρεί την τάξη μεταξύ των ασθενών που έσπευσαν». 

Κληροδότημα

Πολλοί συγγραφείς έχουν γράψει για τα επιτεύγματά της. Το 2005, ο Γκανέζος γιατρός Felix Konotey-Ahulu έγραψε στο The Lancet επαινώντας την ικανότητα της Δρ. Williams να εντοπίζει και να αναγνωρίζει το κοινωνικό πλαίσιο ασθενειών όπως το kwashiorkor, αναφέρει ότι η ερμηνεία της έννοιας από μέρους της δεν είχε ακόμη βελτιωθεί σχεδόν 70 χρόνια αργότερα και την επαίνεσε για τον σεβασμό της στις τοπικές παραδόσεις, όπως αποδεικνύεται από το γεγονός ότι αναφέρεται στο kwashiorkor με το τοπικό του όνομα. 

Ένα άλλο άρθρο την αναγνώρισε επίσης για την πρωτοπορία της στον τομέα της μητρικής και παιδικής ιατρικής, καθώς κατά τα πρώτα της χρόνια στην Γκάνα, τέτοιου είδους έργα υποτιμήθηκαν ως «γυναικεία εργασία» και ήταν έξω από τα όρια της σωστής σύγχρονης ιατρικής. Τράβηξε άφθονες φωτογραφίες και σημειώσεις καταγράφοντας τον χρόνο της στην Γκάνα και θαύμασε τις μητρικές δεξιότητες των ιθαγενών γυναικών, σημειώνοντας ότι «[Το μωρό] μεταφέρεται στην πλάτη της μητέρας, μια θέση που αγαπά, κοιμάται κοντά της, τρέφεται όποτε κλαίει και γενικά τα πάει εξαιρετικά καλά με αυτή τη θεραπεία»,  ενώ η παραδοσιακή βρετανική γονεϊκότητα συνιστούσε τον διαχωρισμό των μητέρων από τα βρέφη τους όποτε είναι δυνατόν. Το άρθρο καταλήγει αναγνωρίζοντας τη συμβολή της Williams στον τομέα της πρωτοβάθμιας υγειονομικής περίθαλψης, δηλώνοντας ότι μετά τον πόλεμο και στη σύγχρονη εποχή, οι απόψεις της έγιναν το «ευαγγέλιο για την επόμενη γενιά».

Γράφοντας για τους Αφρικανούς της Χρυσής Ακτής, η Δρ. Γουίλιαμς σημείωσε: «σε σύγκριση με τις λευκές φυλές, φαίνεται να του λείπει η πρωτοβουλία και οι εποικοδομητικές ιδέες, αν και μπορεί να είναι οξυδερκής στο να κρίνει τα επιτεύγματα των άλλων... είναι σχεδόν πάντα ανειλικρινής» 

Το 1983, η Sally Craddock δημοσίευσε μια βιογραφία με τίτλο Retired, Except on Demand: The Life of Dr Cicely Williams , παίρνοντας τον τίτλο από τη δήλωση της Williams μετά την «επίσημη συνταξιοδότησή» της σε ηλικία 71 ετών. Η Δρ Williams, ωστόσο, συνέχισε να ταξιδεύει ενεργά και να μιλάει μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του '90.

Το 1986, ένα βιβλίο με τίτλο « Πρωτοπόρος της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας: Τα Επιλεγμένα Έργα της Δρ. Cicely D. Williams» την χαρακτήρισε ως την εκπλήρωση του «ονείρου του γιατρού» της διάγνωσης, της διερεύνησης και της ανακάλυψης της θεραπείας για μια νέα ασθένεια, και την επαίνεσε για το ότι το έκανε αυτό σε ένα περιβάλλον χωρίς σύγχρονους ιατρικούς πόρους. Πέθανε στην Οξφόρδη το 1992 σε ηλικία 98 ετών.

Janet Elizabeth Lane-Claypon, 29 Μαίου 2026

 Η Τζάνετ Ελίζαμπεθ Λέιν-Κλέιπον, Λαίδη Φόρμπερ (3 Φεβρουαρίου 1877 – 17 Ιουλίου 1967) ήταν Αγγλίδα γιατρός. Ήταν μία από τις ιδρύτριες της επιστήμης της επιδημιολογίας , πρωτοπόρος στη χρήση μελετών κοόρτης και μελετών περιπτώσεων-ελέγχου .

Πρώιμη ζωή και εκπαίδευση

Η Λέιν-Κλέιπον γεννήθηκε ως Τζάνετ Ελίζαμπεθ Κλέιπον το 1877 σε μια εύπορη οικογένεια, στη Βοστώνη, στο Λινκολνσάιρ , κόρη του Γουίλιαμ Γουόρντ Λέιν-Κλέιπον , τραπεζίτη και πρώην παίκτη κρίκετ πρώτης κατηγορίας, και της Έντιθ ( το γένος Στόου). Ο θείος της, Σι Τζέι Λέιν, ήταν επίσης παίκτης κρίκετ πρώτης κατηγορίας.  Λίγες εβδομάδες μετά τη γέννησή της, ο πατέρας της άλλαξε το οικογενειακό όνομα σε Λέιν-Κλέιπον με βασιλική άδεια. 

Σπούδασε ιδιωτική εκπαίδευση και εισήλθε στην Ιατρική Σχολή Γυναικών του Λονδίνου το 1898, κερδίζοντας πολυάριθμες τιμητικές διακρίσεις και υποτροφίες. Κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσής της, η Βρετανική Ιατρική Εταιρεία απένειμε στην Lane-Claypon ερευνητική υποτροφία—η πρώτη φορά που απένειμε την τιμή σε γυναίκα.  Απέκτησε τόσο Ιατρικό όσο και Διδακτορικό Δίπλωμα  (καθιστώντας την ένα πρώιμο παράδειγμα του φαινομένου «Γιατρός-γιατρός» ). 

Καριέρα

Αμέσως μετά την εκπαίδευσή της, η Lane-Claypon ξεκίνησε έρευνα στο University College του Λονδίνου. Κατά την πρώτη φάση της καριέρας της, η έρευνα της Δρ. Lane-Claypon επικεντρώθηκε στη φυσιολογία της γυναικείας αναπαραγωγικής ικανότητας - συγκεκριμένα στη δομή και τη λειτουργία της ωοθήκης. 

Το 1912, η ​​Lane-Claypon δημοσίευσε μια πρωτοποριακή μελέτη δύο ομάδων μωρών, που τρέφονταν με αγελαδινό και μητρικό γάλα αντίστοιχα. Η Lane-Claypon διαπίστωσε ότι τα μωρά που τρέφονταν με μητρικό γάλα έπαιρναν περισσότερο βάρος και χρησιμοποίησε στατιστικές μεθόδους για να δείξει ότι η διαφορά ήταν απίθανο να προκύψει μόνο από τυχαία συμβάντα. Διερεύνησε επίσης εάν κάτι άλλο εκτός από τον τύπο του γάλακτος θα μπορούσε να εξηγήσει τη διαφορά, ένα φαινόμενο γνωστό ως συγχυτικό . 

Έχοντας καταδείξει τη δύναμη των μελετών κοόρτης, η Lane-Claypon προχώρησε στην ανάπτυξη ενός άλλου βασικού τύπου επιδημιολογικής έρευνας, της μελέτης περίπτωσης-ελέγχου .  Η Lane-Claypon παρακολούθησε 500 γυναίκες με ιστορικό καρκίνου του μαστού  – τις «περιπτώσεις» – και τις συνέκρινε με 500 γυναίκες που δεν είχαν την ασθένεια αλλά ήταν γενικά παρόμοιες, γνωστές ως «ομάδες ελέγχου».  Έδειξε ότι ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού αυξήθηκε για τις άτεκνες γυναίκες, τις γυναίκες που παντρεύτηκαν αργότερα από τον μέσο όρο και τις γυναίκες που δεν θήλασαν. Ο συνολικός κίνδυνος καρκίνου του μαστού μειώθηκε ανάλογα με τον αριθμό των παιδιών. Για όλες τις περιπτώσεις, η ταχεία θεραπεία ήταν το κλειδί για την επιβίωση μεταξύ των γυναικών με καρκίνο του μαστού.  Αυτή η μελέτη οδήγησε τελικά στην ενσωμάτωση πινάκων κινδύνου και προσδόκιμου ζωής στη θεραπεία του καρκίνου. 

Το 1916, η Δρ. Λέιν-Κλέιπον διορίστηκε κοσμήτορας του King's College for Women. Ωστόσο, οι πολιτικές του τμήματος και οι πιέσεις την οδήγησαν στην παραίτηση από τη θέση της και στην επιστροφή στην έρευνα, όπου παρέμεινε μέχρι το τέλος της καριέρας της. Συνολικά, η Λέιν-Κλέιπον δημοσίευσε τρία βιβλία και 30 επιστημονικές εργασίες. 

Προσωπική ζωή

Το 1929, η Λέιν-Κλέιπον παντρεύτηκε τον δημόσιο υπάλληλο Σερ Έντουαρντ Ρόντολφ Φόρμπερ (1878–1960), ως δεύτερη σύζυγό του.  Ο Σερ Έντουαρντ κατείχε αρκετές εξέχουσες θέσεις, συμπεριλαμβανομένης αυτής του Αναπληρωτή Γραμματέα του Υπουργείου Υγείας.  Η τελευταία εργασία της Λέιν-Κλέιπον δημοσιεύθηκε με το επώνυμό της και ουσιαστικά συνταξιοδοτήθηκε μετά τον γάμο της, κάτι που δεν είναι ασυνήθιστο για μια γυναίκα της τάξης της σε εκείνη την εποχή. 

Η Λαίδη Φόρμπερ πέθανε το 1967, σε ηλικία 90 ετών.

Μαρίκα Γεωργίου Ζολώτα

 Η Μαρίκα Γεωργίου Ζολώτα είναι ιστορική προσωπικότητα που συνδέεται με τη Χίο και υπήρξε δωρήτρια ιστορικών κειμηλίων.

Η ίδια αποτέλεσε μέλος της ευρύτερης ιστορικής οικογένειας Ζολώτα από το νησί της Χίου. Ήταν κόρη του διακεκριμένου ιστορικού και συγγραφέα Γεωργίου Ι. Ζολώτα (1845–1906), ο οποίος συνέγραψε το εμβληματικό πολύτομο έργο "Ιστορία της Χίου".

Έχει καταγραφεί ως δωρήτρια σημαντικών ιστορικών τεκμηρίων, τα οποία σχετίζονται με την τοπική παράδοση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η προσφορά αντικειμένων όπως η παλαιά Νέα Χάρτα της Βλαχίας, τα οποία εκτίθενται σε μόνιμες συλλογές, όπως στην Βιβλιοθήκη Κοραή στη Χίο. 

                                             

Το ιστορικό πρώτο απολυτήριο της Μαρίκας Γεωργίου Ζολώτα από το Γυμνάσιο Χίου αποτελεί ένα ανεκτίμητο τεκμήριο για την ιστορία της εκπαίδευσης στην Ελλάδα, καθώς σήμανε την επίσημη είσοδο των γυναικών στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση του νησιού.

 Μέχρι τις αρχές του 20ού αιώνα, τα Γυμνάσια (δηλαδή η ανώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση που επέτρεπε την είσοδο στο Πανεπιστήμιο) ήταν αποκλειστικά ανδροκρατούμενα. Το απολυτήριό της απέδειξε έμπρακτα ότι οι γυναίκες μπορούσαν να ολοκληρώσουν τις ίδιες απαιτητικές σπουδές με τους άνδρες.

Η φοίτησή της διευκολύνθηκε και από το γεγονός ότι ο πατέρας της, ο κορυφαίος λόγιος Γεώργιος Ζολώτας, ήταν ο ίδιος επί σειρά ετών καθηγητής και Γυμνασιάρχης στο ιστορικό Γυμνάσιο Χίου, στηρίζοντας ενεργά τη μόρφωση της κόρης του.

Λόλα Ζολώτα

Η Λόλα Ζολώτα υπήρξε μία από τις πιο εμβληματικές και κομψές προσωπικότητες των Αθηνών, γνωστή ως Grande Dame. 

Ήταν σύζυγος του διακεκριμένου ακαδημαϊκού, διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος και πρώην πρωθυπουργού, Ξενοφώντα Ζολώτα. Διακρινόταν για την απαράμιλλη αισθητική, την επιβλητική της παρουσία και την αγάπη της για τον πολιτισμό.

Έζησε για δεκαετίες με τον σύζυγό της στο θρυλικό διαμέρισμα επί της οδού Διονυσίου Αρεοπαγίτου, το οποίο αποτέλεσε σημείο αναφοράς για την κοσμική και πνευματική ζωή της πρωτεύουσας, με θέα την Ακρόπολη. Υπηρέτησε ως Πρώτη Κυρία της Ελλάδας κατά την περίοδο της Οικουμενικής Κυβέρνησης (1989-1990), όταν ο σύζυγός της ανέλαβε την ηγεσία της χώρας σε μια μεταβατική πολιτική στιγμή.

Александра Георгиевна Чудина

 Η Αλεξάντρα Γκεόργκιεβνα Τσούντινα  (6 Νοεμβρίου 1923 – 28 Οκτωβρίου 1990) ήταν Σοβιετική αθλήτρια, η οποία διέπρεψε στο χόκεϊ επί χόρτου, στην πετοσφαίριση και σε διάφορα αγωνίσματα στίβου.

Χόκεϊ επί χόρτου

Η Τσούντινα ασχολήθηκε με ένα ευρύ φάσμα αθλημάτων και διέπρεψε πρώτα στο χόκεϊ επί χόρτου, όπου άρχισε να παίζει ως αμυντικός το 1937 και αργότερα έγινε επιθετικός. Με την ομάδα της Ντιναμό Μόσχας κέρδισε πολλά μεγάλα τουρνουά σε επίπεδο πόλης και σε εθνικό επίπεδο μεταξύ 1937 και 1947.

Στίβος

Στη συνέχεια, η Τσούντινα μεταπήδησε στον στίβο και είχε μια πρώτη διεθνή επιτυχία το 1946, όταν τερμάτισε 2η στο άλμα εις ύψος στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα. Στους Θερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες του 1952 κέρδισε αργυρά μετάλλια στον ακοντισμό και στο άλμα εις μήκος και ένα χάλκινο στο άλμα εις ύψος. Στις 22 Μαΐου 1954, σημείωσε νέο παγκόσμιο ρεκόρ στο άλμα εις ύψος, με 1,73 μ. Την ίδια χρονιά κέρδισε δύο ευρωπαϊκά μετάλλια στο πένταθλο και στο άλμα εις μήκος, αλλά τερμάτισε μόλις 6η στο άλμα εις ύψος.

Πετοσφαίριση

Μεταξύ 1947 και 1963, η Τσούντινα ήταν επίσης μέλος, και συχνά αρχηγός, της Ντιναμό και της εθνικής ομάδας πετοσφαίρισης. Με την εθνική ομάδα κέρδισε το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα το 1952, το 1956 και το 1960, και το Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα το 1949, το 1950, το 1951 και το 1958, τερματίζοντας 2η το 1955.

Προσωπική ζωή

Η Τσούντινα ήταν μια από τους πιο δημοφιλείς Σοβιετικούς αθλητές της δεκαετίας του 1950 και χρησιμοποιήθηκε στη συνέχεια από τα σοβιετικά μέσα ενημέρωσης ως παράδειγμα ανωτερότητας των εθνικών αθλητικών προγραμμάτων. Ήταν ένα πολύχρωμο άτομο που είχε χοντρή χαμηλή φωνή, της άρεσε να πίνει αλκοόλ και να παίζει χαρτιά σε μια παρέα και ήταν απρόσεκτη οδηγός αυτοκινήτου. Αφού αποσύρθηκε από τις διοργανώσεις (καθώς υποπτευόταν ότι ήταν άτομο με μεσοφυλία) εργάστηκε ως διαχειριστής αθλημάτων και σύντομα ξεχάστηκε. Είχε πάθει φυματίωση και έχασε το ένα της πόδι λόγω γάγγραινας. Μανιώδης καπνίστρια στο μεγαλύτερο μέρος της ζωής της, πέθανε από καρκίνο του στομάχου σε ηλικία 66 ετών.

Γωγώ Μαστροκώστα

 Η Γωγώ (Γεωργία) Μαστροκώστα (Ευηνοχώρι Αιτωλοακαρνανίας, 26 Αυγούστου 1970 - Αθήνα, 25 Μαΐου 2026) ήταν Ελληνίδα γυμνάστρια, παρουσιάστρια και μοντέλο. Έγινε ευρύτερα γνωστή τη δεκαετία του 1990 μέσα από την τηλεόραση, παρουσιάζοντας ενότητες γυμναστικής σε πρωινές εκπομπές.

Βιογραφία

Γεννήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 1970 στο Ευηνοχώρι Αιτωλοακαρνανίας. Σπούδασε στη Γυμναστική Ακαδημία, ενώ το 1995 εντάχθηκε στο δυναμικό του MEGA, όπου παρουσίαζε ενότητες γυμναστικής στην πρωινή εκπομπή «Μεταξύ μας». Η τηλεοπτική της παρουσία συνέβαλε στην αναγνωρισιμότητά της κατά τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές της δεκαετίας του 2000.

Το 2007 κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Αμαρτία», πραγματοποιώντας σύντομο πέρασμα από τη δισκογραφία.

Προσωπική ζωή και θάνατος

Από το 2006 ήταν σε σχέση με τον πρώην διεθνή ποδοσφαιριστή Τραϊανό Δέλλα, με τον οποίο παντρεύτηκαν το 2010. Μαζί του απέκτησε μια κόρη, την Βικτώρια (γενν. 2008)

Το 2008, λίγες ημέρες μετά τη γέννηση της κόρης της, διαγνώστηκε με καρκίνο του μαστού. Η ίδια είχε μιλήσει δημόσια για την περιπέτεια της υγείας της, επισημαίνοντας τη σημασία της πρόληψης και της έγκαιρης διάγνωσης. Απεβίωσε συνεπεία επιπλοκών της νόσου στις 25 Μαΐου 2026, σε ηλικία 55 ετών.

Δισκογραφία

• Αμαρτία (2007)