Renee Hirschon Philippakis.

Η Ρενέ Χίρσον-Φιλιππάκη (Renée Hirschon Philippakis, 1944 – 27 Οκτωβρίου 2026) ήταν διακεκριμένη κοινωνική ανθρωπολόγος και ακαδημαϊκός με διεθνή αναγνώριση, της οποίας το έργο συνδέθηκε στενά με την Ελλάδα, τη μελέτη των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής και τη συλλογική μνήμη. Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 82 ετών.

Διετέλεσε Ομότιμη Εταίρος (Emerita Fellow) στο St Peter's College, Ερευνητική Συνεργάτιδα στη Σχολή Ανθρωπολογίας (SAME) και στο Κέντρο Προσφυγικών Σπουδών.Υπήρξε από τα ιδρυτικά μέλη του πρώτου τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στην Ελλάδα (στη Μυτιλήνη), όπου υπηρέτησε ως τακτική καθηγήτρια και πρώτη Πρόεδρος του τμήματος από το 1987 έως το 1997/1998.Δίδαξε επί σειρά ετών στο Oxford Brookes University και συμμετείχε ενεργά στη διευθύνουσα επιτροπή του προγράμματος SEESOX στο St Antony's College.

Η Ρενέ Χίρσον έζησε για αρκετά χρόνια στην Κοκκινιά (σημερινή Νίκαια του Πειραιά) κατά τη δεκαετία του 1970, προκειμένου να πραγματοποιήσει την εκτενή εθνογραφική της έρευνα.
Συγκεκριμένα, για τις ανάγκες της διατριβής της και του μετέπειτα εμβληματικού βιβλίου της «Κληρονόμοι της Μικρασιατικής Καταστροφής», εγκαταστάθηκε σε μια προσφυγική γειτονιά της Κοκκινιάς. Εκεί συγκατοίκησε με τους απογόνους των Μικρασιατών προσφύγων, καταγράφοντας την καθημερινότητά τους, τις οικογενειακές δομές, τις θρησκευτικές παραδόσεις και τον τρόπο με τον οποίο διατηρούσαν ζωντανή τη συλλογική μνήμη της πατρίδας τους.

Τα κυριότερα βιβλία της:

«Heirs of the Greek Catastrophe: The Social Life of Asia Minor Refugees in Piraeus» (Κληρονόμοι της Μικρασιατικής Καταστροφής: Η κοινωνική ζωή των Μικρασιατών προσφύγων στον Πειραιά) – Η σπουδαιότερη μελέτη της.
«Crossing the Aegean: An Appraisal of the 1923 Compulsory Population Exchange Between Greece and Turkey» – Συλλογικός τόμος υπό την επιμέλειά της για την ανταλλαγή πληθυσμών.
«Women and Property - Women as Property» (1984) – Μια διεθνής κοινωνιολογική και ανθρωπολογική μελέτη για τη σχέση των γυναικών με την ιδιοκτησία.



Προσωπική Ζωή
Ήταν παντρεμένη με τον Έλληνα αρχιτέκτονα και μουσικό Μανώλη Φιλιππάκη, με τον οποίο απέκτησε δύο γιους, τον Νίκο και τον Γιάννη (ο Γιάννης Φιλιππάκης είναι ο γνωστός frontman του βρετανικού indie rock συγκροτήματος Foals).

Μαρία Καλαμπόκα

 Η Μαρία Καλαμπόκα (με το ψευδώνυμο «Γιαννάκης») ήταν μια εμβληματική μορφή της Εθνικής Αντίστασης στη Θεσσαλία. Σε ηλικία μόλις 16 ετών, εντάχθηκε ενεργά στον αγώνα κατά των δυνάμεων Κατοχής ήδη από το 1942.

📜 Η Δράση της στην Αντίσταση

• Το Ψευδώνυμο: Για να προστατεύσει την ταυτότητά της και την οικογένειά της, αλλά και για να κινείται πιο εύκολα στις επικίνδυνες αποστολές, υιοθέτησε το ανδρικό όνομα «Γιαννάκης».
• Ο Ρόλος της: Έδρασε κυρίως ως σύνδεσμος, αγγελιοφόρος και πληροφοριοδότης των ανταρτών στα βουνά και τα χωριά της Θεσσαλίας. Μετέφερε κρίσιμα μηνύματα, πολεμοφόδια και πληροφορίες για τις κινήσεις των κατοχικών στρατευμάτων, ρισκάροντας καθημερινά τη ζωή της.
• Το Ιστορικό Πλαίσιο: Η περίπτωση της Μαρίας Καλαμπόκα αποτυπώνει τη μαζική και ηρωική συμμετοχή των νέων γυναικών και των εφήβων της επαρχίας (μέσω οργανώσεων όπως η ΕΠΟΝ και ο ΕΛΑΣ) στην ελληνική αντίσταση.

Δεν διασώζονται στη βιβλιογραφία ή στα ψηφιοποιημένα αρχεία της Εθνικής Αντίστασης συγκεκριμένες λεπτομέρειες για το πότε πέθανε η Μαρία Καλαμπόκα ή για την τύχη της οικογένειάς της

.

Η αναφορά στο όνομά της προέρχεται από σύντομες καταγραφές της περιόδου (όπως σε έντυπα ή ιστορικά αφιερώματα για τη συμβολή των γυναικών στον αγώνα), οι οποίες εστιάζουν αποκλειστικά στη δράση της ως 16χρονη κοπέλα με το ψευδώνυμο «Γιαννάκης» στη Θεσσαλία το 1942. [

Πολλές από αυτές τις νεαρές αντάρτισσες και τους συνδέσμους είτε έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των κατοχικών συγκρούσεων και των μετέπειτα διώξεων, είτε επιβίωσαν αλλά τα μετέπειτα βιογραφικά τους στοιχεία δεν καταγράφηκαν επίσημα, εκτός αν υπήρχε κάποια ειδική αναφορά από τοπικούς συλλόγους αντιστασιακών.

Χρυσούλα Ταμία - Τζεφρώνη

Η Χρυσούλα Ταμία - Τζεφρώνη ήταν γυναίκα αγωνίστρια της Εθνικής Αντίστασης που κατετάγη στο 50ό Σύνταγμα Πιερίων του ΕΛΑΣ (Ελληνικός Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός) στη Μακεδονία, γύρω στο 1943.

Η παρουσία της καταγράφεται σε ιστορικές αναφορές και φωτογραφίες (όπως του Σπύρου Μελετζή) σχετικά με τη συμμετοχή των γυναικών στον ένοπλο αγώνα και την ένταξή τους στις αντάρτικες ομάδες των βουνών την περίοδο της Κατοχής.

 
Εντάχθηκε στο 50ό Σύνταγμα Πιερίων σε μια περίοδο που οι γυναίκες που βρίσκονταν στα τμήματα του βουνού ήταν ελάχιστες (μόλις 3-4 αντάρτισσες).

 
Έγραψε και εξέδωσε αυτοβιογραφική μαρτυρία για τη διαδρομή της με τίτλο: «Μια αντάρτισσα από τα Πιέρια. Μαρτυρίες από τη διαδρομή μου» (προσωπική έκδοση, Αθήνα, 2000).