Αλίκη Τσουκαλά

Η Αλίκη Τσουκαλά (1928–1949) ήταν 22χρονη κομμουνίστρια αγωνίστρια που εκτελέστηκε κατά τη διάρκεια του Ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου. Έμεινε γνωστή στην ιστορία για την άρνησή της να υπογράψει δήλωση μετανοίας, παρά τις έντονες πιέσεις του πατέρα της, επιλέγοντας τον θάνατο αντί για την προδοσία των ιδεών της. 

Γεννήθηκε στις 26 Μαΐου 1928 στο Καρπενήσι. Ο πατέρας της, Γιώργος Τσουκαλάς, ήταν διακεκριμένος δημοσιογράφος, συγγραφέας αστυνομικών και ιστορικών μυθιστορημάτων και ποιητής. Η μητέρα της, Μαρία Τσουκαλά, πέθανε νωρίς, γεγονός που επηρέασε βαθιά την παιδική ηλικία της Αλίκης. 

Μεγάλωσε στην Αθήνα, έμαθε ξένες γλώσσες και έδειξε από νωρίς κλίση στα γράμματα και τις τέχνες. Κατά τη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής, εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ (Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νεολαία). 

 Δούλεψε ως σύνδεσμος και μετέφερε παράνομο τύπο, προκηρύξεις και πληροφορίες. Μετά την απελευθέρωση παρέμεινε οργανωμένη στις τάξεις του ΚΚΕ, δρώντας στην παρανομία στην περιοχή της Στερεάς Ελλάδας και της Εύβοιας. 

 Συνελήφθη από τις κυβερνητικές δυνάμεις στις αρχές του 1949 στην περιοχή της Χαλκίδας. Μεταφέρθηκε στις φυλακές Χαλκίδας, όπου υπέστη εξαντλητικές ανακρίσεις και πιέσεις για να προδώσει τους συντρόφους της.

Κατά τη διάρκεια της δίκης της στο έκτακτο Στρατοδικείο, ο πατέρας της, χρησιμοποιώντας τις διασυνδέσεις του, προσπάθησε να εξαγοράσει τη ζωή της ζητώντας της απλώς να υπογράψει μια «δήλωση μετανοίας».
Η Αλίκη αρνήθηκε πεισματικά, δηλώνοντας ότι προτιμά να πεθάνει παρά να εξευτελιστεί και να προδώσει τα ιδανικά της. Το Στρατοδικείο την καταδίκασε ομόφωνα «εις θάνατον».

Οδηγήθηκε στο απόσπασμα τα ξημερώματα της 16ης Απριλίου 1949, σε ηλικία μόλις 21 ετών.
Η στάση της ενέπνευσε πολλούς λογοτέχνες και ποιητές της αριστεράς, ενώ ο γνωστός σκιτσογράφος Μέντης Μποσταντζόγλου (Μποστ) φιλοτέχνησε το πορτρέτο της βασισμένος στην τελευταία της φωτογραφία.

Η Αλίκη σε σχέδιο του Μέντη Μποσταντζόγλου, από την τελευταία της φωτογραφία με πανομοιότυπο της υπογραφής της.